තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ වර්තමානයේ අප කාගේත් ජීවිතවල නැතිවම බැරි කොටසක් බවට ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග්රෑම්, සහ ටික්ටොක් වැනි සමාජ මාධ්ය පත්වෙලා තිබෙනවා. උදෑසන අවදි වූ මොහොතේ සිට රාත්රියේ නින්දට යනතුරුම දුරකථන තිරය දෙස බලා සිටීම අද වන විට සාමාන්ය පුරුද්දක්. නමුත්, මේ අතථ්ය ලෝකය (Virtual world) තුළ සතුට සෙවීමට යාම නිසා අපේ සැබෑ පවුල් ජීවිතයේ සතුට අපෙන් ගිලිහී යනවාද කියා මොහොතක් සිතා බැලිය යුතුයි.
මෙහිදී අපට වැදගත් වන්නේ Screen-Time හෙවත් අප දුරකථන හෝ පරිගණක තිර ඉදිරියේ ගත කරන කාලය නිවැරදිව කළමනාකරණය කරගැනීමයි. අද Liya.lk තුළින් අපි කතා කරන්නේ සමාජ මාධ්ය භාවිතය පවුල් ජීවිතයේ සතුටට බාධාවක් කර නොගෙන, තාක්ෂණය සහ පුද්ගලික ජීවිතය සමබර කරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.
සමාජ මාධ්ය අපේ පවුල් ජීවිතයට බලපාන්නේ කොහොමද?
Social media හරහා අපට ලෝකය සමඟ සම්බන්ධ වීමට හැකි වුවද, එය නොදැනුවත්වම අපේ සමීපතමයන් අපෙන් ඈත් කිරීමට සමත් වෙනවා. අධික Screen-Time භාවිතය නිසා පවුලක් තුළ මෙන්න මේ වැනි ගැටලු මතු වෙන්න පුළුවන්:
• සැසඳීමේ රෝගය (Comparison Trap): සමාජ මාධ්යවල අනෙක් පුද්ගලයන් දමන පින්තූර, ඔවුන් යන සංචාර, හෝ ඔවුන් මිලදී ගන්නා මිල අධික දේවල් දෙස බලා අපේ පවුල් ජීවිතයත් ඒ සමඟ සැසඳීමට පෙළඹීම.
• ගුණාත්මක කාලය අහිමි වීම (Lack of Quality Time): එකම කාමරයේ, එකම ඇඳේ සිටියත් සහකරු සහ සහකාරිය එකිනෙකා සමඟ කතා නොකර තමන්ගේ දුරකථනවල සිරවී සිටීම.
• නොපෙනෙන සැක සංකා: සමාජ මාධ්යවල අන් අය සමඟ පවත්වන සබඳතා හෝ පණිවිඩ හුවමාරු කරගැනීම් නිසා කලත්රයන් අතර අනවශ්ය සැකයන් සහ රණ්ඩු සරුවල් ඇති වීම.
අනුන්ගේ ජීවිත සමඟ තමන්ගේ ජීවිතය සැසඳීම නවත්වන්න
සමාජ මාධ්ය තුළ ඔබ දකින්නේ යම් පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතයේ “හොඳම සහ සුන්දරම” අවස්ථා පමණයි. ඔවුන් මුහුණ දෙන ප්රශ්න, කඳුළු, හෝ ආර්ථික අපහසුතා කිසිවෙක් ෆේස්බුක් එකේ පළ කරන්නේ නැහැ.
එම නිසා, තිරයක් මත දකින ව්යාජ සුන්දරත්වය සමඟ ඔබේ සැබෑ ජීවිතය සසඳමින් ලතැවෙන්න එපා. ඔබේ සහකරුට හෝ පවුලේ ආර්ථික තත්ත්වයට දොස් පවරන්න එපා. සෑම පවුලකටම අනන්ය වූ සුන්දරත්වයක් සහ වටිනාකමක් තිබෙනවා. අනුන්ගේ පින්තූර දෙස බලා ඊර්ෂ්යා කරනවා වෙනුවට, ඔබට ඇති දේ ගැන සතුටු වීම (Contentment) පුරුදු කරගන්න.
පවුලේ සාමය රැකගැනීමට Screen-Time පාලනය කරගන්නා පියවර 5ක්
තාක්ෂණය අපෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ නොහැකි වුවත්, බුද්ධිමත්ව එහි සීමාවන් පාලනය කරගැනීමට (Screen-Time) අපට හැකියාව තිබෙනවා. ඒ සඳහා පහත සරල පියවර අනුගමනය කරන්න:
1. “ඩිජිටල් නිදහස් වේලාවක්” වෙන් කරගන්න (Digital Detoxing)
රාත්රී ආහාර ගන්නා අවස්ථාවේදී සහ නින්දට යාමට පෙර අවම වශයෙන් පැයක්වත් නිවසේ සැමදෙනාම දුරකථන භාවිතයෙන් වැළකී සිටීමට එකඟ වන්න. මෙම කාලය එකිනෙකාගේ සුවදුක් විමසීමට, දරුවන්ගේ අධ්යාපන කටයුතු ගැන කතා කිරීමට හෝ සැහැල්ලු සංවාදයක නිරත වීමට භාවිත කරන්න.
2. නිදන කාමරයෙන් දුරකථන ඉවත් කරන්න
බොහෝ දෙනෙකුට නින්ද නොයන්නේ දුරකථනය අතේ තිබෙන නිසායි. නිදන කාමරයට දුරකථන රැගෙන නොයෑමට වගබලා ගන්න. එමඟින් සහකරු සහ සහකාරිය අතර ඇතිවන මූල්යමය හෝ මානසික සමීපතාවය වැඩි වන අතර, අධික Screen-Time නිසා සිදුවන නින්ද අහිමි වීමේ ගැටලුවද මඟහැරී යයි.
3. Notifications අක්රීය කරන්න
අත්යවශ්ය ඇමතුම් සහ පණිවිඩ හැර, සමාජ මාධ්යවලින් පැමිණෙන අනවශ්ය දැනුම්දීම් (Notifications) නිවසේ සිටින කාලය තුළදී ‘Mute’ කර තබන්න. දුරකථනය ශබ්ද වන සෑම විටම එය දෙස බැලීමේ පුරුද්ද මේ හරහා පාලනය කරගත හැකියි.
4. සැබෑ ලෝකයේ විනෝදාංශවල නිරත වන්න
සමාජ මාධ්යවල ‘Reels’ හෝ ‘Videos’ බලමින් පැය ගණන් නාස්ති කරනවා වෙනුවට, පවුලේ සැමට එකතු වී කළ හැකි විනෝදාංශ සොයාගන්න. නිවසේ කුඩා වත්තක් සෑදීම, එකට එකතු වී අලුත් කෑමක් පිසීම, හෝ සවස් කාලයේ ඇවිදින්නට යාම වැනි දේ තුළින් පවුලේ බැඳීම් තව තවත් ශක්තිමත් වේ.
5. සමාජ මාධ්ය භාවිතයට දිනපතා සීමාවක් පනවා ගන්න
නූතන ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනවල දිනකට ඇප්ස් භාවිත කළ හැකි කාලය සීමා කිරීමේ පහසුකම් (App Timers) පවතී. ඔබේ දිනපතා සමාජ මාධ්ය Screen-Time එක පැයකට හෝ විනාඩි 45කට සීමා කරගන්න. කාලය ඉකුත් වූ පසු ස්වයංක්රීයවම එම යෙදවුම් වැසී යන ලෙස සකස් කරගන්න.
තාක්ෂණය භාවිත කළ යුත්තේ බැඳීම් ශක්තිමත් කිරීමටයි
සමාජ මාධ්ය යනු නරක දෙයක් නොවේ. එය අප පාවිච්චි කරන ආකාරය අනුව එහි හොඳ නරක තීරණය වේ. දුර පළාත්වල සිටින ඥාතීන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට, පවුලේ සුන්දර මතකයන් එකතු කර තබා ගැනීමට, හෝ වැදගත් තොරතුරු ඉගෙන ගැනීමට ඔබට සමාජ මාධ්ය භාවිත කළ හැකියි.
නමුත් කිසිවිටෙකත් තිරය පිටුපස සිටින නන්නාඳුනන මිනිසුන්ගේ ‘Likes’ සහ ‘Comments’ වෙනුවෙන් ඔබේ නිවසේ සිටින ආදරණීයයන්ගේ සැබෑ ආදරය සහ අවධානය පාවා නොදෙන්න. දරුවන්ට අවශ්ය කරන්නේ මිල අධික සෙල්ලම් බඩු හෝ ෆේස්බුක් එකේ පළ කරන ඔවුන්ගේ පින්තූර නොව, මව්පියන් ඔවුන් අසලට වී ගත කරන ගුණාත්මක කාලයයි.
සමාජ මාධ්ය කියන්නේ අපේ ජීවිතය පහසු කරන්නට පැමිණි මෙවලමක් පමණයි. එය ඔබේ පවුලේ සතුට තීරණය කරන සාධකයක් කර නොගන්න. අතථ්ය ලෝකයේ ව්යාජ රූප රාමුවලින් මිදී, සැබෑ ලෝකයේ සිටින මිනිසුන්ව වැළඳගන්න.
ඔබේ දෛනික Screen-Time මට්ටම බුද්ධිමත්ව පාලනය කරගනිමින්, ඔබේ සහකරුට සහ දරුවන්ට පූර්ණ අවධානය ලබා දීමට අද සිටම උත්සාහ කරන්න. Liya.lk අප සැමවිටම ප්රාර්ථනා කරන්නේ තාක්ෂණයේ වහලුන් නොවී, සැබෑ ආදරයෙන් සහ අවබෝධයෙන් පිරි සතුටුදායක පවුල් ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඔබට ශක්තිය ලැබීමයි.
සාරාංශයක් ලෙස පවසතොත්, ශක්තිමත් සබඳතාවයක පදනම වන්නේ එකිනෙකාට ගරු කරමින් අවංකව සවන් දීමයි. Screen-Time වලින් මිදිලා තමන්ගේ හැඟීම් සහ කාලය නිවැරදිව කළමනාකරණය කරගැනීම මඟින් ඔබ දෙදෙනා අතර ඇති දුරස්ථභාවය මකා දමා, වඩාත් ගැඹුරු සහ ආදරණීය බැඳීමක් නිර්මාණය කිරීමට මංපෙත් විවර කරයි. එම නිසා, ඔබේ සහකරුගේ හදවතේ හඬ හඳුනා ගැනීමට අදම උත්සාහ කරන්න; එය ඔබේ යුග දිවියේ සතුට සුරක්ෂිත කරන රහස් වට්ටෝරුව වනු නොඅනුමානයි.
Read more 👇🏼
