බොහෝ දෙනෙක් නිතර මුහුණ දෙන, එදිනෙදා වැඩකටයුතු කරගෙන යාමට බාධාවක් වන ප්රධාන ගැටලුවක් තමයි බඩ පිපුම (Bloating). විශේෂයෙන්ම ආහාර වේලකට පසුව බඩ තද ගතියක්, පිරුණු ගතියක් හෝ බඩ ඉදිරියට නෙරා ඒම නිසා ඔබට ඇතිවන අපහසුව සුළුපටු නැහැ. Liya.lk පාඨක ඔබ වෙනුවෙන්ම, මේ අපහසුතාවයෙන් මිදී සැහැල්ලුවෙන් සිටින්නේ කොහොමද කියන එක ගැන අද අපි කතා කරමු.
අපිට බඩ පිපුම (Bloating) ඇති වෙන්නේ ඇයි?
පිළියම් ගැන කතා කරන්න කලින්, බඩ පිපෙන්න (Bloating) හේතු කිහිපයක් හඳුනාගැනීම වැදගත්:
- අපත්ය ආහාර: අධික තෙල් සහිත, මිරිස් වැඩි සහ සීනි අධික ආහාර.
- කෑම ගන්නා ආකාරය: හදිසියෙන් සහ වේගයෙන් ආහාර ගැනීම (මේ නිසා වාතය ශරීරගත වීම සිදුවේ).
- කාබනීකෘත බීම: කෘතිම බීම වර්ගවල ඇති වායුව බඩේ පිරී තිබීම.
- ආහාර අසාත්මිකතා: කිරි නිෂ්පාදන (Lactose) හෝ තිරිඟු පිටි (Gluten) අජීර්ණය.
- ආර්තව චක්රය: කාන්තාවන්ට ඔසප් වීමට ආසන්න කාලයේදී හෝමෝන වෙනස්කම් නිසා බඩ පිපුම ඇතිවිය හැකියි.
බඩ පිපුම (Bloating) අඩු කර ගැනීමට ස්වභාවික සහ ක්ෂණික පිළියම්
ඔබේ මුළුතැන්ගෙයි ඇති සරල ද්රව්ය භාවිතා කරමින් මේ අපහසුව ඉක්මනින් මඟහරවා ගත හැකියි.
1. ඉඟුරු තේ (Ginger Tea)
ඉඟුරු යනු බඩේ ඇතිවන අපහසුතා සඳහා පුරාණ කාලයේ සිටම භාවිතා කරන මහඟු ඖෂධයකි. ඉඟුරු මගින් ආහාර ජීර්ණය වේගවත් කර, බඩවැල්වල පවතින වායුව පිට කිරීමට උදවු කරයි.
- භාවිතා කරන ආකාරය: ඉඟුරු කෑල්ලක් තලා උණු වතුරට දමා විනාඩි 5ක් පමණ තබා එයට දෙහි යුෂ ස්වල්පයක් එක් කර පානය කරන්න.
2. මහදුරු (Fennel Seeds)
අපේ අත්තම්මලා ආහාර ගත් පසු මහදුරු ඇට කිහිපයක් හැපීමට පුරුදුව සිටියේ නිකම්ම නොවේ. මහදුරු සතුව මාංශ පේශි ලිහිල් කිරීමේ (Antispasmodic) ගුණය පවතින නිසා බඩේ කැක්කුම සහ වායුව පිට කිරීමට එය කදිමයි.
3. ගම්මිරිස් සහ දෙහි යුෂ
බඩ පිපුම සමඟ එන අජීර්ණයට මෙය ක්ෂණික පිළියමකි. මද උණුසුම් වතුර වීදුරුවකට දෙහි යුෂ සහ ගම්මිරිස් කුඩු ස්වල්පයක් දමා පානය කිරීමෙන් බඩවැල්වල ඇති එන්සයිම ක්රියාකාරීත්වය වැඩි වේ.
4. මින්චි (Peppermint)
මින්චි කොළ තැම්බූ වතුර හෝ මින්චි තේ පානය කිරීමෙන් බඩවැල්වල මාංශ පේශි ලිහිල් වී, වායුව පහසුවෙන් පිටවීමට ඉඩ සැලසේ.
එදිනෙදා ජීවන රටාවේ ඇති කරගත යුතු වෙනස්කම්
ඖෂධවලට වඩා ඔබේ පුරුදු වෙනස් කරගැනීමෙන් බඩ පිපුම ස්ථිරවම පාලනය කරගත හැකියි.
නිවැරදිව ආහාර ගන්න
- හපලා කන්න: ආහාර ගන්නා විට කට වසා හොඳින් හපන්න. කතා කරමින් ආහාර ගන්නා විට අනවශ්ය ලෙස වාතය බඩට ඇතුළු වේ.
- කුඩා වේල් කිහිපයක්: එකවර විශාල ආහාර වේලක් ගන්නවාට වඩා දවස පුරා කුඩා වේල් 5-6ක් ලබා ගැනීම ජීර්ණ පද්ධතියට පහසුවකි.
- රාත්රී ආහාරය: නින්දට අවම වශයෙන් පැය 2-3කට කලින් ආහාර ගන්න.
ක්රියාශීලී වන්න
ආහාර ගත් සැනින් නිදාගැනීම හෝ වාඩි වී සිටීම බඩ පිපුමට (Bloating) ප්රධාන හේතුවකි. ආහාර ගත් පසු විනාඩි 10-15ක් සෙමින් ඇවිදීම (Light walking) මගින් බඩවැල්වල චලනය වැඩි කර වායුව ඉවත් කරයි.
යෝගා ව්යායාම (Yoga Poses)
යෝගා වල එන ‘Pawanmuktasana’ (Wind-relieving pose) වැනි ඉරියව් මගින් උදරයේ ඇති අතිරික්ත වායුව පිට කිරීමට විශාල සහනයක් ලබා දේ.
බඩ පිපුම (Bloating) වැළැක්වීමට නොගත යුතු ආහාර
ඇතැම් සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර පවා සමහරුන්ට බඩ පිපුම (Bloating) ඇති කළ හැකියි. ඔබටත් බඩ පිපුම වැඩිනම් මේවා සීමා කරන්න:
- බෝංචි සහ පරිප්පු වර්ග: මේවායේ ඇති සංකීර්ණ සීනි වර්ග ජීර්ණය වීමට අපහසු විය හැකියි. (පිළියම: පිසීමට පෙර හොඳින් පෙඟෙන්නට හැරීම).
- ගෝවා පවුලේ එළවළු: මල් ගෝවා (Cauliflower) සහ ගෝවා (Cabbage) වල වායුව නිපදවන ස්වභාවයක් පවතී.
- කෘතිම පැණිරස කාරක: ‘Sugar-free’ ලෙස හඳුන්වන චුවින්ගම් හෝ බීම වල ඇති සෝබිටෝල් (Sorbitol) බඩ පිපීමට හේතු වේ.
කාන්තාවන් විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
ලිියා වෙබ් අඩවියේ පාඨක ඔබ දන්නා පරිදි, කාන්තාවන්ට ආර්තවයට පෙර (PMS) බඩ පිපුම ඇතිවීම සාමාන්ය දෙයකි. මෙය පාලනය කිරීමට:
- ලුණු භාවිතය අඩු කරන්න: ලුණු මගින් සිරුරේ ජලය රඳවා ගැනීම (Water retention) සිදු කරන නිසා බඩ පිපුම වැඩි වේ.
- පොටෑසියම් බහුල ආහාර ගන්න: කෙසෙල්, අලිගැටපේර සහ නිවිති ආහාරයට ගැනීමෙන් සිරුරේ ජල සමතුලිතතාවය රැකේ.
- වතුර හොඳින් බොන්න: පුදුමයක් වුණත්, සිරුරේ ජලය අඩු වූ විට සිරුර ජලය රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. එම නිසා දිනකට ලීටර් 2-3ක් වතුර බොන්න.
වෛද්යවරයකු හමුවිය යුත්තේ කවදාද?
බොහෝ විට බඩ පිපුම සාමාන්ය තත්ත්වයක් වුවත්, පහත රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් වෛද්ය උපදෙස් ලබා ගැනීම අත්යවශ්යයි:
- දිගින් දිගටම පවතින බඩේ කැක්කුම.
- ශරීරයේ බර හදිසියේ අඩු වීම.
- මලපහ කිරීමේ රටාවේ ඇතිවන දැඩි වෙනස්කම්.
- උණ හෝ වමනය ඇතිවීම.
බඩ පිපුම (Bloating) කියන්නේ ඔබේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය යම් පීඩනයකට ලක්ව ඇති බව පවසන සලකුණකි. ඉහත සඳහන් කළ සරල අත්බෙහෙත් සහ ජීවන රටා වෙනස්කම් මගින් ඔබට ඉතා ඉක්මනින් සහනයක් ලබා ගත හැකියි. සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර රටාවකට හුරු වී සැහැල්ලු දිවියක් ගත කිරීමට අදම අදිටන් කරගන්න.
මෙවැනිම සෞඛ්ය සම්පන්න සහ වැදගත් තොරතුරු දැනගැනීම සඳහා දිගටම Liya.lk සමඟ රැඳී සිටින්න.
