සඳුදා උදේ පාන්දර ඇලාරම් එක වදිද්දී ඔබටත් හිතෙන්නේ “අනේ මට අද ඔෆිස් යන්න බැහැ” කියලද? ඉස්සර මාරම උද්යෝගයකින් කරපු ජොබ් එක අද වෙද්දී මාරම වදයක්, ලොකු බරක් විදිහට ඔබට දැනෙනවා නම් ඒක නිකන්ම කම්මැැලිකමක් නෙවෙයි වෙන්න පුළුවන්. එක දිගට පවතින සදොස් වැඩ රටාව සහ නිසි විවේකයක් නැතිකම නිසා ඇතිවන මෙම තත්ත්වයට මනෝවිද්යාවේදී කියන්නේ Burnout හෙවත් ‘වෘත්තීය මානසික වෙහෙස’ කියලයි.
අද කාලේ බොහෝ රැකියා නියුතු කාන්තාවන් වගේම පුරුෂයන් පවා තමන් නොදැනුවත්වම මේ Burnout කියන මානසික පීඩනයෙන් බැට කනවා. අද Liya.lk තුළින් අපි කතා කරන්නේ, ඔබේ ජීවිතය වෙනස් කරන මේ රෝග ලක්ෂණ කලින්ම හඳුනාගෙන, නැවතත් උද්යෝගයෙන් සහ පූර්ණ ශක්තියෙන් යුතුව ඔබේ රැකියාව කරගෙන යන්නේ කොහොමද කියන එක ගැනයි.
Read more on Liya.lk 👇🏼
මොකක්ද මේ Job Burnout කියන්නේ?
සරලවම කිව්වොත්, Burnout කියන්නේ දිගුකාලීනව පවතින අධික වැඩ පීඩනය (Chronic workplace stress) නිසා පුද්ගලයෙකු ශාරීරිකව, මානසිකව සහ ආවේගාත්මකව (Emotionally) සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමේ තත්ත්වයටයි.
මේක සාමාන්ය මහන්සියට වඩා ගොඩක් වෙනස්. සාමාන්ය මහන්සියක් හොඳින් නිදාගත්තාම හෝ සති අන්තයේ විවේක ගත්තාම පහව යනවා. නමුත් Burnout තත්ත්වයකට පත්වුණු කෙනෙකුට කොච්චර නිදාගත්තත්, නිවාඩු ගත්තත් ඒ දැනෙන අධික තෙහෙට්ටුව සහ හිස් බව නැති වෙන්නේ නැහැ.
Job Burnout තත්ත්වයේ මූලික ලක්ෂණ මොනවාද?
ඔබත් නොදැනුවත්වම මෙම පීඩාකාරී Burnout මානසිකත්වයට ගොදුරු වී ඇත්දැයි හඳුනාගන්න මේ ලක්ෂණ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න:
- නිරන්තර ශාරීරික හා මානසික තෙහෙට්ටුව: කොතරම් ප්රමාණවත් නින්දක් ලැබුණත් උදෑසන අවදි වන විටත් දැඩි විඩාවක් දැනීම.
- වැඩ කෙරෙහි ඇති අකමැත්ත (Cynicism): ඉස්සර ආසාවෙන් කරපු වැඩ ගැන කිසිම උනන්දුවක් නැති වීම සහ ඔෆිස් එකේ පරිසරයට, යාළුවන්ට නිතරම කේන්ති යාම.
- ඵලදායීතාවය (Productivity) පහත වැටීම: කොච්චර ට්රයි කළත් එක වැඩක් වේගයෙන් කරගන්න බැරි වීම, අවධානය යොමු කිරීමට ඇති අපහසුව සහ නිතරම අමතක වීම.
- ශාරීරික අසනීප ගති: නිතරම එන හිසරදය, බඩේ අමාරු, පිටකොන්දේ කැක්කුම හෝ ප්රතිශක්තිය අඩු වීම නිසා නිතර නිතර ලෙඩ වීම.
Burnout තත්ත්වයෙන් මිදී නැවත ජවය ලබාගන්නේ කොහොමද?
ඔබ ඉන්නේ මෙන්න මේ වගේ තත්ත්වයක නම්, එය ගණන් නොගෙන සිටීමෙන් ඔබේ මානසික සෞඛ්යය මෙන්ම වෘත්තීය ජීවිතයද අඩාල විය හැකියි. මෙම Burnout චක්රයෙන් මිදෙන්න ඔබට භාවිත කළ හැකි සරල පියවර කිහිපයක් මෙන්න:
1. රෝග ලක්ෂණ පිළිගන්න (Acknowledge It)
මුලින්ම ඔබට මෙහෙම ප්රශ්නයක් තියෙනවා කියලා පිළිගන්න. “මම අදක්ෂයි, මට වැඩ කරගන්න බැහැ” කියලා තමන්ටම දොස් පවරා ගන්නවා වෙනුවට, ඔබේ සිරුර සහ මනස ඉල්ලන විවේකය ලබා දෙන්න. මෙම Burnout තත්ත්වය යනු ඕනෑම කෙනෙකුට විය හැකි සාමාන්ය දෙයක් බව වටහා ගන්න.
2. සීමාවන් පනවා ගන්න (Set Boundaries)
ඔෆිස් එකේ වැඩ ගෙදර අරන් යෑම සහ රෑ තිස්සේ ඔෆිස් ඊමේල්, මැසේජ් බලන එක වහාම නතර කරන්න. “වැඩ කරන වෙලාව” සහ “පෞද්ගලික කාලය” වෙන් කරගන්න. වැඩ අධික නම්, බැරි වැඩවලට ආදරයෙන් “නැහැ” (Say NO) කියන්න පුරුදු වන්න.
3. මයික්රෝ බ්රේක්ස් (Micro-breaks) ලබාගන්න
එක දිගට පැය ගණන් Computer එක ඉස්සරහා වාඩි වී සිටින්නේ නැතුව, සෑම පැයකටම වරක් විනාඩි 5ක කෙටි විවේකයක් ගන්න. නැගිටලා වතුර වීදුරුවක් බොන්න, නැත්නම් ජනේලයෙන් එළිය බලන්න. මෙවැනි පුංචි වෙනස්කම් මඟින් ඔබේ මොළයට ලැබෙන Burnout පීඩනය ක්ෂණිකව අඩු වෙනවා.
4. නියමිත විවේකයක් සහ නිවාඩුවක් ගන්න
කාලයකින් එක දිගට නිවාඩුවක් අරන් නැත්නම්, දින කිහිපයක නිවාඩුවක් (Short vacation) ඇප්ලයි කරන්න. ඒ කාලය ඇතුළත ඔෆිස් එකේ වැඩ ගැන සිතීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඈත් වී, ස්වභාවධර්මය සමඟ හෝ පවුලේ අය සමඟ සතුටින් කාලය ගත කරන්න.
ඔබේ මනස සහ ගත රැකගන්න අමතර Tips
- Self-Care වලට මුල් තැන දෙන්න: හොඳ පෝෂ්යදායී ආහාර වේලක් ගැනීම, දිනපතා අවම වශයෙන් පැය 7ක සුවබර නින්දක් ලබාගැනීම සහ සරල ව්යායාමයක නිරත වීම මඟින් ශරීරයේ හෝමෝන සමබර වී Burnout තත්ත්වය පාලනය වේ.
- විශ්වාසවන්ත කෙනෙකුට කියන්න: ඔබේ හිතේ තියෙන පීඩනය සහ විඩාව ගැන ඔෆිස් එකේ හොඳම යාළුවෙකුට, සහකරුට හෝ උපදේශකයෙකුට (Counselor) පවසන්න. සිතුවිලි පිට කිරීමෙන්ම මනසට ලොකු සැහැල්ලුවක් දැනෙනු ඇත.
රැකියාව කියන්නේ ඔබේ ජීවිතයේ එක කොටසක් විතරයි, මුළු ජීවිතයම නෙවෙයි. එක එක වැඩ පස්සේ දුවලා ඔබේ වටිනා මානසික සහ ශාරීරික සෞඛ්යය සපත්තුවට පාගලා දාන්න දෙන්න එපා. Burnout තත්ත්වයේ මූලික ලක්ෂණ දුටු සැනින් සීමාවන් දමාගෙන, මනසට සහ ගතට අවශ්ය විවේකය ලබා දෙන්න. ඔබ නිරෝගීව සහ සතුටින් සිටින විට පමණයි ඔබේ රැකියාවත් සාර්ථකව කරගන්න පුළුවන් වෙන්නේ.
ඔබටත් රැකියාව නිසා මෙවැනි අධික Burnout හැඟීමක් දැනී තිබෙනවාද? ඒ වෙලාවට මනස සන්සුන් කරගන්න ඔබ කළේ මොනවාද? ඔබේ අත්දැකීම් සහ අදහස් පහතින් කමෙන්ට් කර අපේ Liya.lk ප්රජාව සමඟ බෙදාගන්න. මෙවැනිම වටිනා මානසික සුවතා සහ Lifestyle උපදෙස් වෙනුවෙන් සැමවිටම අප සමඟ රැඳී සිටින්න.
Read more 👇🏼
