අද සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් මුහුණ දෙන, නමුත් එළිපිට කතා නොකරන මානසික තත්ත්වයක් ගැන කතා කරමු. ඒ තමයි People Pleaser (අන් අයව සතුටු කරන්න උත්සාහ කරන්නා) කියන චරිතය.
Read more about smiling depression 👇🏼
People Pleaser කෙනෙක් කියන්නේ කවුද?
සරලවම කිවහොත්, තමන්ගේ අවශ්යතා, හැඟීම් සහ සීමාවන් පසෙකලා නිරන්තරයෙන්ම අන් අයව සතුටු කිරීමට වෙහෙසෙන පුද්ගලයා People Pleaser කෙනෙකු ලෙස හැඳින්විය හැකියි. මොවුන් ඕනෑම දෙයකට “හා” (Yes) කියන්නට පුරුදු වී සිටින අතර, යමෙකුට “බැහැ” (No) කීම මගින් එම පුද්ගලයා තමන් සමඟ අමනාප වේවි යැයි දැඩි බියකින් පසුවේ.
මෙය බොහෝ විට කරුණාවන්තකම ලෙස වරදවා වටහා ගත්තත්, ඇත්ත වශයෙන්ම මෙහි තිබෙන්නේ අන් අයගේ අනුමැතිය (Approval) අපේක්ෂා කිරීම සහ ප්රතික්ෂේප වීමට ඇති බියයි.
ඔබ People Pleaser කෙනෙක් බව හඳුනා ගන්නේ කොහොමද?
ඔබත් මේ කියන ලක්ෂණ සහිත කෙනෙක්ද කියා මදක් සිතා බලන්න:
- “නැහැ” කීමට ඇති අපහසුව: යමෙකු ඔබෙන් උදව්වක් ඉල්ලූ විට, එය ඔබට කිරීමට අපහසු වුවද, අකමැත්තෙන් හෝ ඔබ එය භාර ගන්නවාද?
- සමාව අයැදීම: ඔබ අතින් වරදක් නොවූ අවස්ථාවල පවා අනවශ්ය ලෙස “I’m sorry” කීමට ඔබ පෙළඹෙනවාද?
- අනුන්ගේ මතයට එකඟ වීම: ඔබ අකමැති දෙයක් වුවත්, අන් අයගේ ප්රසාදය දිනා ගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ අදහස්වලට එකඟ වෙනවාද?
- තමන්ව අමතක කිරීම: අන් අයගේ ප්රශ්න විසඳීමට ගොස් ඔබගේ පෞද්ගලික වැඩකටයුතු සහ සෞඛ්යය පවා පසෙක දමා තිබෙනවාද?
- ගැටුම් මගහැරීම: යමෙකු සමඟ මතභේදයක් ඇති වේ යැයි බියෙන් ඔබේ සැබෑ අදහස් සඟවාගෙන සිටිනවාද?
මේ ලක්ෂණ People Pleaser සතු ලක්ෂණ වේ.
ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ?
මෙය එක රැයකින් සිදුවන දෙයක් නොවේ. මෙයට මූලික වන හේතු කිහිපයක් තිබේ:
- ළමා කාලය: කුඩා කාලයේදී දෙමාපියන්ගේ ආදරය ලැබීමට නම් “හොඳ දරුවෙකු” වී ඔවුන් කියන සෑම දෙයකටම එකඟ විය යුතු යැයි යන හැඟීම ඇති වීම.
- ආත්ම අභිමානය (Self-esteem) අඩුකම: තමන් ගැන ඇති විශ්වාසය අඩු නිසා, අන් අය තමන් ගැන පවසන දේ මත තම වටිනාකම තීරණය කිරීම.
- අතීත අත්දැකීම්: අතීතයේදී යමෙකු විසින් ප්රතික්ෂේප කිරීම හෝ තනිකර දැමීම නිසා ඇති වූ මානසික කම්පනය.
People Pleasing නිසා ඇතිවන අහිතකර බලපෑම්
අන් අයව සතුටු කිරීමේ ජීවන රටාව දිගින් දිගටම පවත්වාගෙන යාම ඔබේ මානසික සහ ශාරීරික සෞඛ්යයට ඉතා අහිතකරයි.
- මානසික ආතතිය: හැමෝම සතුටු කිරීමේ බර කරට ගැනීම නිසා නිරන්තරයෙන් කනස්සල්ලෙන් සහ පීඩනයෙන් පසු වීමට සිදු වේ.
- තමන් ගැන ඇති අමනාපය: අන් අය වෙනුවෙන් කැප වී තමන්ට අවශ්ය දේ කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා තමන් ගැනම කේන්තියක් ඇති විය හැකියි.
- අවස්ථාවාදීන්ගේ ගොදුරක් වීම: ඔබ කිසිවෙකුට “බැහැ” නොකියන බව දන්නා පිරිස ඔබව ඔවුන්ගේ වාසිය සඳහා යොදා ගැනීමට පෙළඹේ.
- සැබෑ පෞරුෂය අහිමි වීම: අනුන් කැමති විදිහට රඟපාන්නට ගොස් ඔබේ සැබෑ අනන්යතාවය ඔබටම අමතක වී යයි.
People Pleaser භූමිකාවෙන් මිදෙන්නේ කොහොමද?
මෙම තත්ත්වයෙන් මිදීම පහසු නැතත්, ක්රමානුකූලව පුහුණු වීමෙන් ඔබට එය ජය ගත හැකියි.
- සීමාවන් පනවා ගන්න (Set Boundaries)
ඔබට කළ හැකි සහ කළ නොහැකි දේ ගැන පැහැදිලි සීමාවක් තිබිය යුතුයි. යමෙකු ඔබේ සීමාව ඉක්මවා යන්නේ නම්, එය කාරුණිකව පවසා සිටින්න. - “නැහැ” කීමට පුරුදු වන්න
මුලින්ම කුඩා දේවලින් පටන් ගන්න. යමෙකුට “බැහැ” කීම යනු ඔබ නරක පුද්ගලයෙකු වීම නොවේ. එය ඔබේ අයිතියකි. “මට ඒක කරන්න මේ වෙලාවේ අපහසුයි” වැනි වචන භාවිත කරන්න. - ඔබ ගැන සැලකිලිමත් වන්න (Self-care)
අන් අය ගැන සිතීමට පෙර ඔබේ ශාරීරික සහ මානසික සුවය ගැන සිතන්න. ඔබ සතුටින් සහ නිරෝගීව සිටින විට පමණයි ඔබට අන් අයට නියම සේවයක් කළ හැක්කේ. - අනුමැතිය අපේක්ෂා කිරීම නවත්වන්න
ඔබ කරන සෑම දෙයකටම ලෝකයා කැමති විය යුතු නැත. ඔබ නිවැරදි යැයි විශ්වාස කරන දේ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්න.
ජීවත් විය යුත්තේ අන් අයව සතුටු කරන්නද?
අවසාන වශයෙන්, ඔබ ඇසූ ප්රශ්නයට මගේ මනුෂ්යවාදී පණිවිඩය මෙයයි: අන් අයට උදව් කිරීම සහ කරුණාව දැක්වීම යහපත් ගුණයකි. නමුත් එය ඔබේ ආත්මය විනාශ කරගනිමින් කරන දෙයක් නොවිය යුතුයි.
ඔබ මේ ලෝකයට පැමිණ තිබෙන්නේ තවත් කෙනෙකුගේ “අනුපිටපතක්” වීමට හෝ ඔවුන්ගේ අවශ්යතා ඉටු කරන රූකඩයක් වීමට නොවේ. ඔබට ඔබේම වූ සිහින, අරමුණු සහ සතුටක් තිබේ. අන් අයව සතුටු කිරීමට පමණක් ජීවත් වන පුද්ගලයා අවසානයේ තනි වන්නේ තමන්ට තමන්වත් අහිමි වූ හිස් මිනිසෙකු ලෙසයි.
සැබෑ සතුට ලැබෙන්නේ තමන්ට අවංක වෙමින්, අන් අයට ගරු කරන අතරම තමන්ගේ වටිනාකම රැක ගැනීමෙනි. ඒ නිසා, අද සිට People Pleaser කෙනෙකු නොවී, තමන්ගේ පාලනය තමන් සතු පුද්ගලයෙකු වීමට උත්සාහ කරන්න.
ඔබත් මේ වගේ මානසික පීඩනයකින් ඉන්නවා නම්, ඔබට ඒ ගැන වැඩිදුර කතා කරන්න අවශ්යද? එහෙම නැත්නම් ඔබේ සීමාවන් (Boundaries) හදාගන්නේ කොහොමද කියලා උදාහරණ කිහිපයක් දැනගන්න කැමතිද?
