අද කාලයේ අප ජීවත් වන්නේ එකිනෙකා සමඟ නිරන්තරයෙන් තරඟ කරන සහ අන් අයගේ අවධානය දිනා ගැනීමට උත්සාහ කරන සමාජයකයි. විශේෂයෙන්ම ස්මාර්ට් දුරකථන සහ සමාජ මාධ්ය අපේ ජීවිතවලට පැමිණීමත් සමඟ, අප කරන කියන හැමදේටම අන් අයගෙන් හොඳ ප්රතිචාරයක් බලාපොරොත්තු වීම සාමාන්ය දෙයක් බවට පත්ව තිබෙනවා. මනෝවිද්යාවේදී මේ තත්ත්වය Validation හෙවත් ‘සමාජයේ අනුමැතිය සහ පිළිගැනීම අපේක්ෂා කිරීම’ ලෙස හඳුන්වනවා.
අලුත් ඇඳුමක් ඇන්දත්, රසවත් කෑමක් කෑවත්, ලස්සන තැනකට ගියත් එය වර්තමානයේ බොහෝ දෙනෙක් සමාජ මාධ්යවල පළ කරන්නේ තමන් ලැබූ සතුටට වඩා අන් අයගෙන් ලැබෙන “Likes” සහ “Comments” ප්රමාණය දෙස බලා සතුටු වීමටයි. නමුත් මේ ආකාරයට අන් අයගේ Validation මත ඔබේ සතුට සහ වටිනාකම තීරණය කරන්නට ගියහොත්, ඔබට කිසිදා සැබෑ මානසික නිදහසක් ලබා ගැනීමට හැක්කේ නැහැ. අද Liya.lk තුළින් අප ගැඹුරින් කතා කරන්නේ, මෙම පීඩාකාරී පුරුද්දෙන් මිදී ඔබේ සැබෑ අභ්යන්තර සතුට සොයා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.
Read more on Liya.lk 👇🏼
Validation අපේක්ෂා කිරීමේ ඇබ්බැහිය යනු කුමක්ද?
මනුෂ්යයන් ලෙස සමාජයෙන් ආදරය සහ පිළිගැනීම ලැබීමට කැමැත්තක් දැක්වීම ස්වභාවිකයි. නමුත් ගැටලුව ඇති වන්නේ අපේ මුළු ජීවිතයේම සතුට සහ තීරණ අන් අයගේ මතිමතාන්තර මත රඳා පවතින විටයි.
සමාජ මාධ්ය තුළ ක්රියාත්මක වන “Dopamine Loop” එක මඟින් අපව මේ සඳහා තදින්ම පොළඹවනු ලබනවා. ඔබ පළ කරන පින්තූරයකට ලැබෙන හැම ලයික් එකකින්ම මොළය තුළ තාවකාලික සතුටක් ඇති කරන හෝමෝන ශ්රාවය වෙනවා. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ප්රමාණවත් ප්රතිචාර නොලැබුණු විට “මම ලස්සන නැද්ද?”, “අය මට කැමති නැද්ද?” වැනි සිතුවිලි ඇති වී මනස දැඩි පීඩාවකට (Anxiety) ලක් විය හැකියි. බාහිර ලෝකයෙන් ලැබෙන මෙම Validation තාවකාලික වන අතර, එයින් ඔබේ සැබෑ වටිනාකම මැනිය නොහැකි බව වටහා ගැනීම ඉතා වැදගත්.
අනුන්ගේ අනුමැතිය සෙවීමේ පුරුද්දෙන් මිදීමට ප්රායෝගික පියවර
අන් අය ඔබ ගැන සිතන දේ පාලනය කිරීමට ඔබට නොහැකි වුවත්, ඔබේ සිතුවිලි පාලනය කිරීමට ඔබට හැකියාව පවතිනවා. ඒ සඳහා ඔබට කළ හැකි සරල පියවර කිහිපයක් මෙන්න:
1. ඔබේ අභ්යන්තර වටිනාකම හඳුනාගන්න (Self-Worth)
ඔබේ වටිනාකම තීරණය වන්නේ ෆේස්බුක් හෝ ඉන්ස්ටග්රෑම් ගිණුමක ඇති ලයික්ස් ප්රමාණයෙන් නෙවෙයි. ඔබ සතු කරුණාවන්තකම, ඔබේ දක්ෂතා, පවුලේ අය වෙනුවෙන් ඔබ කරන කැපවීම් වැනි දේ තුළිනුයි ඔබේ සැබෑ වටිනාකම නිර්මාණය වෙන්නේ. බාහිර ලෝකයෙන් Validation සෙවීම නතර කර, “මම කවුද සහ මගේ ඇති හොඳ ගුණාංග මොනවාද?” කියා තමන් දෙසම හැරී බැලීමට පුරුදු වන්න.
2. සමාජ මාධ්ය භාවිතය සීමා කරන්න (Digital Detox)
නිරන්තරයෙන් අන් අයගේ ‘පරිපූර්ණ’ ජීවිත දෙස බැලීමෙන් වැළකී සිටීමට උත්සාහ කරන්න. දිනකට නිශ්චිත කාලයක් පමණක් සමාජ මාධ්ය සඳහා වෙන් කරන්න. දුරකථනය පසෙක තබා සැබෑ ලෝකයේ මිනිසුන් ඇසුරු කිරීම, පොතක් කියවීම හෝ සොබාදහම සමඟ කාලය ගත කිරීම තුළින් බාහිර Validation මත යැපීමේ අවශ්යතාවය ක්රමයෙන් අඩු කරගත හැකියි.
3. ඔබේ තෘප්තිය වෙනුවෙන් වැඩ කරන්න
ඔබ යම් දෙයක් කරන්නේ අන් අයට පෙන්වීමටද, නැතහොත් ඔබේම සතුට වෙනුවෙන්ද කියා ඕනෑම වැඩකදී ඔබෙන්ම අසන්න.
- උදාහරණයක් ලෙස, ඇඳුමක් මිලදී ගැනීමේදී “මේක ඇන්දොත් හැමෝම මාව අගය කරයි” කියා සිතනවා වෙනුවට, “මේ ඇඳුමට මම කැමතියි, මේක මට පහසුයි” කියා සිතන්න.ජීවිතයේ සෑම තීරණයකදීම අන් අයගේ අනුමැතියට වඩා ඔබේ පෞද්ගලික තෘප්තියට මුල් තැන දීමට පුරුදු වන්න.
4. විවේචන දරා ගැනීමට පුරුදු වන්න
ඔබ ලෝකයේ කෙතරම් හොඳ දෙයක් කළත්, ඒ සැමටම එක සේ කැමති කරවීමට ඔබට නොහැකියි. සමාජයේ විවිධ අදහස් ඇති මිනිසුන් සිටින බැවින්, හැමෝම ඔබට හොඳ කියනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු නොවන්න. අන් අයගේ අහිතකර විවේචන පෞද්ගලිකව භාර නොගෙන, ඒවා බැහැර කිරීමට ඉගෙන ගැනීම මානසික සහනයට ලොකු රුකුලක් වෙනවා.
අභ්යන්තර සතුට (Internal Validation) සොයා ගැනීම
සැබෑ සතුට උපදින්නේ බාහිර ලෝකයෙන් අප වෙත ගලා එන ප්රශංසාවලින් නොව, අප අප ගැනම තෘප්තිමත් වන විටයි.
- ස්වයං අනුකම්පාව (Self-Compassion): වැරදීමකදී තමන්ටම දොස් පවරා ගනිමින් සමාජය කුමක් සිතයිද කියා බිය වනු වෙනුවට, තමන්ගේ අඩුපාඩු ආදරයෙන් පිළිගෙන ඒවා සකස් කර ගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
- කෘතඥතාවය (Gratitude): අන් අයට තිබෙන දේවල් දෙස බලා ලතැවෙන්නේ නැතිව, ඔබට ලැබී ඇති කුඩා හෝ සරල දේවල් (නිරෝගීකම, ආදරණීය පවුල, නිදහස) ගැන සතුටු වන්න.
ඔබ ඔබටම ගරු කරන විට සහ ආදරය කරන විට, සමාජයෙන් ලැබෙන Validation වල ඇති වැදගත්කම ඉබේම නැති වී යනවා.
අන් අයගේ සිතුවිලිවල සිරකරුවෙකු වී ඔබේ වටිනා ජීවිතය පීඩාවට පත් කර නොගන්න. සමාජ මාධ්යවල ලයික්ස් කියන්නේ ඔබේ සැබෑ ජීවිතය හෝ ඔබේ දක්ෂතාවය මනින මිම්මක් නෙවෙයි. බාහිර ලෝකයෙන් ලැබෙන Validation පසෙක ලා, ඔබේ අභ්යන්තර මනසේ සාමය සහ සතුට වෙනුවෙන් අද සිටම ජීවත් වන්න. ඔබ ඔබව නිවැරදිව හඳුනාගත් දිනට, මුළු ලෝකයේම අනුමැතියට වඩා ඔබේ ආත්ම තෘප්තිය වටිනා බව ඔබට වැටහෙනු ඇත.
Read more 👇🏼
