Me-time සහ Solitude: තනිකමෙන් මිදී මානසික සුවතාවය වැඩි කරගන්නේ කොහොමද?

Me-time | A young woman enjoying peaceful me-time by a large window, holding a warm drink and looking calm, relaxed, and reflective.

Me-time සහ Solitude | අද කාලයේ බොහෝ දෙනෙක් බිය වන ප්‍රධානතම හැඟීමක් තමයි තනි වීම. සමාජ මාධ්‍ය නිසා ලෝකයම එකිනෙකා සමඟ සම්බන්ධ වී තිබුණත්, තමන් තනි වී ඇතැයි යන හැඟීමෙන් පෙළෙන පිරිස ඉතා වැඩියි. නමුත් මනෝවිද්‍යාවට අනුව තනිව සිටීම කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකියි. ඒ තමයි තනිකම (Loneliness) සහ හුදකලාව (Solitude). මේ දෙකෙහි පැහැදිලි වෙනසක් පවතිනවා. මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කරන්නේ මේ වෙනස හඳුනාගෙන, තමන් සමඟ ගත කරන කාලය හෙවත් Me-time ඔබේ මානසික සුවතාවය වෙනුවෙන් ඵලදායී ලෙස යොදාගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.

විශේෂයෙන්ම කාර්යබහුල ජීවිතයක් ගත කරන කාන්තාවන්ට, තමන් වෙනුවෙන්ම Me-time වෙන් කරගැනීම මානසික පීඩනයෙන් (Stress) මිදීමට ඇති හොඳම සහ සරලම විසඳුමයි.

තනිකම සහ හුදකලාව අතර ඇති වෙනස

බොහෝ දෙනෙක් මේ වචන දෙකම එකක් ලෙස සිතුවත්, ඒවායින් ඇති කරන මානසික බලපෑම හාත්පසින්ම වෙනස්.

  • තනිකම (Loneliness): මෙය ඍණාත්මක (Negative) හැඟීමක්. අවට මිනිසුන් කොපමණ සිටියත් තමන්ව තේරුම් ගැනීමට කිසිවෙකු නැතැයි සිතෙන විට ඇතිවන වේදනාව තනිකමයි. මෙහිදී පුද්ගලයා පසුවන්නේ කිසියම් පීඩාවකින් හෝ බියකින්.
  • හුදකලාව (Solitude): මෙය ධනාත්මක (Positive) හැඟීමක්. මෙයින් අදහස් කරන්නේ තමන්ගේම කැමැත්තෙන්, සතුටින් තනිව කාලය ගත කිරීමයි. මෙහිදී මනසට කිසිදු පීඩනයක් දැනෙන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට දැනෙන්නේ පුදුමාකාර නිදහසක් සහ සාමයක්.

ලෝකයේ දියුණු වූ බොහෝ පුද්ගලයන් සිය නිර්මාණශීලී අදහස් උපදවා ගත්තේ මේ පවසන හුදකලාව තුළයි. එබැවින් තනිව සිටීම සැමවිටම පීඩාවක් නොවන බව මුලින්ම අප වටහා ගත යුතුයි.

මානසික සුවයට “Me-time” වල ඇති වටිනාකම

අප දවස පුරාම කරන්නේ අන් අය වෙනුවෙන් වගකීම් ඉටු කිරීමයි. රැකියා ස්ථානයේ ප්‍රධානීන්, නිවසේ දරුවන්, සහකරු හෝ දෙමාපියන් වෙනුවෙන් අපේ කාලය වැය වන විට අපට අපවම අමතක වී යයි. මෙන්න මේ නිසාම ඇතිවන මානසික විඩාව (Burnout) නිවාලන්නට Me-time අත්‍යවශ්‍යම අංගයක් වෙනවා.

  1. ස්වයං අවබෝධය වැඩි වීම: තනිව සිටින විට ඔබට ඔබේ සිතුවිලි දෙස නිරවුල්ව බැලීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා. තමන් කැමති මොනවාටද, තමන් අකමැති මොනවාටද කියා සිතීමට කාලය ලැබෙන්නේ එවිටයි.
  2. නිර්මාණශීලීත්වය වර්ධනය වීම: බාහිර ලෝකයේ ශබ්ද සහ බාධා කිරීම්වලින් මිදුණු විට මොළයට අලුත් සහ නැවුම් අදහස් (Creative thoughts) ඇති කිරීම පහසු වෙනවා.
  3. ශක්තිය නැවත ලැබීම (Recharge): ජංගම දුරකථනයක් පාවිච්චි කළ පසු එය නැවත චාර්ජ් කළ යුතු සේම, අපේ මොළයේ ශක්තිය නැවත ලබා ගැනීමටත් Me-time උපකාරී වෙනවා.

මනස සුවපත් කරගන්න “Me-time” යොදාගන්නේ කොහොමද?

ඔබ වෙනුවෙන් වෙන් කරගන්නා කාලය සැබවින්ම ඵලදායී කරගැනීමට ඔබට කළ හැකි සරල ක්‍රියාකාරකම් කිහිපයක් මෙන්න:

1. ඩිජිටල් මෙවලම්වලින් ඈත් වන්න

නියම බාධාවකින් තොර Me-time එකක් භුක්ති විඳීමට නම් දුරකථනය, පරිගණකය සහ සමාජ මාධ්‍යවලින් විනාඩි 20කට හෝ 30කට ඈත් වන්න. සමාජ මාධ්‍ය තුළ සිටින විට ඔබ ගත කරන්නේ අනුන්ගේ ජීවිත සමඟයි. නමුත් අපට අවශ්‍ය වන්නේ ඔබ ඔබ සමඟම කාලය ගත කිරීමයි.

2. ප්‍රියතම විනෝදාංශයක නිරත වන්න (Hobbies)

කාර්යබහුලකම නිසා ඔබ මඟහැර දැමූ දේවල් නැවත ආරම්භ කරන්න. පොතක් කියවීම, චිත්‍රයක් ඇඳීම, ගෙවතු වගාව, අත්කම් නිර්මාණ හෝ සංගීතයට සවන් දීම වැනි සරල දෙයකින් ඔබේ මනස සුවපත් කරගත හැකියි.

3. ස්වභාවධර්මය සමඟ කාලය ගත කරන්න

නිවසින් බැහැර වී අවට ඇති ගස්කොළන්, කුරුල්ලන් දෙස බලා සිටීමට විනාඩි කිහිපයක් වෙන් කරන්න. සොබාදහම සතු ශක්තියට ඔබේ මනසේ ඇති දැඩි පීඩනය (Anxiety) ක්ෂණිකව අවම කිරීමේ හැකියාව පවතිනවා.

4. සිතුවිලි ලියා තබන්න (Journaling)

ඔබේ සිතට එන බිය, සතුට හෝ බලාපොරොත්තු කඩදාසියක ලියා තබන්න. මෙලෙස සිතුවිලි අකුරු කරන විට මනසේ පවතින බර ගතිය අඩු වී සැහැල්ලුවක් දැනෙන්නට පටන් ගනීවි. මෙය Me-time තුළින් කළ හැකි ඉහළම ප්‍රතිඵල දෙන මනෝවිද්‍යාත්මක උපක්‍රමයකි.

වරදකාරී හැඟීමෙන් මිදෙන්න (No More Guilt)

බොහෝ කාන්තාවන් තමන් වෙනුවෙන් කාලය වෙන් කරගැනීමට බිය වන්නේ, එය “ආත්මාර්ථකාමී” ක්‍රියාවක් කියා සිතන නිසයි. දරුවන් හෝ නිවසේ වැඩ පසෙක තබා තමන් වෙනුවෙන් විවේකයක් ගන්නා විට ඔවුන්ට වරදකාරී හැඟීමක් ඇති වෙනවා.

නමුත් මතක තබා ගන්න, හිස් බඳුනකින් කිසිවෙකුට පැන් 배දා දිය නොහැකියි. අන් අයට ආදරය සහ සැලකිල්ල දැක්වීමට නම්, මුලින්ම ඔබේ මානසික සෞඛ්‍යය නිරෝගීව තිබිය යුතුයි. එබැවින් Me-time කියන්නේ සුඛෝපභෝගී දෙයක් නොව, ඔබේ අයිතියක් මෙන්ම අත්‍යවශ්‍යතාවයක්.

තනිව සිටීම යනු පාලුවක් හෝ තනිකමක්ම නොවේ. එය නිවැරදිව හුදකලාවක් (Solitude) බවට පත් කරගැනීම තුළින් ඔබේ මානසික වර්ධනය ළඟා කරගත හැකියි. දිනකට අවම වශයෙන් විනාඩි 15ක් හෝ ඔබ වෙනුවෙන්ම Me-time එකක් වෙන් කරගන්න. ඔබේ අභ්‍යන්තර හඬට සවන් දෙන්න. එවිට ඔබට ඕනෑම ප්‍රශ්නයකට නොසැලී මුහුණ දීමේ අපූර්ව මානසික ශක්තියක් ලැබෙනු නොඅනුමානයි.

මෙවර සති අන්තයේ ඔබ ඔබ වෙනුවෙන් වෙන් කරගන්නා Me-time එකේදී කරන්නේ කුමක්ද? ඔබේ අදහස් පහතින් කමෙන්ට් කර අප සමඟ බෙදාගන්න. තවත් මෙවැනි වටිනා උපදෙස් සඳහා Liya.lk සමඟ සැමවිටම රැඳී සිටින්න.