අපේ ජීවිතවලට මුණගැසෙන සමහර මිනිස්සු අපේ ලෝකයම ආලෝකමත් කරනවා. හැබැයි තවත් සමහරු එන්නේ අපේ ලෝකයේ තියෙන පාට ටිකෙන් ටික මැකලා දාලා, ඒ වෙනුවට ඔවුන් කැමති පාටවල් අපේ ජීවිතේ තවරන්න. ආදරය, යාළුකම හෝ පවුලේ බැඳීම් ඇතුළේ අපි නොදැනුවත්වම තව කෙනෙකුගේ Expectations (අපේක්ෂාවන්) කියන කූඩුවට හිරවෙන්න පුළුවන්.
ඔබ අද ඉන්න තැන ගැන මොහොතක් හිතන්න. ඔබ අඳින පළඳින විදිහ, ඔබ කතා කරන විදිහ, ඔබ තෝරාගත් රැකියාව හෝ ඔබ අනුගමනය කරන විනෝදාංශ… මේවා ඇත්තටම ඔබේම ආසාවන්ද? නැත්නම් ඔබ ආදරය කරන කෙනාගේ හෝ වෙනත් අයෙකුගේ Expectations ඉටු කරන්න ඔබ බලහත්කාරයෙන් හදාගත්තු පුරුදුද?
Read more about Mental Health 👇🏼
Expectations හමුවේ ඔබේ අනන්යතාවය දියවී යාම
මනුෂ්යයෙක් විදිහට අපි හැමෝම කැමතියි අන් අයගේ ඇගයීමට ලක්වෙන්න. විශේෂයෙන්ම අපි ආදරය කරන කෙනෙක් අපෙන් යමක් බලාපොරොත්තු වෙද්දී, ඒ දේ ඉටු කරලා ඔවුන්ව සතුටු කරන්න අපි පෙළඹෙනවා. මෙය ආරම්භයේදී ඉතාම සුළු කැපකිරීමක් වගේ පෙනුනත්, කාලයත් එක්ක මේ Expectations ඔබේ මුළු පෞරුෂයම යටපත් කරන්න පටන් ගන්නවා.
උදාහරණයකට, ඔබ චිත්ර අඳින්න ආස කරන කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඔබේ සහකරු හෝ සහකාරිය හිතනවා නම් චිත්ර ඇඳීම කාලය නාස්ති කිරීමක් කියලා, ඔවුන්ගේ ඒ අපේක්ෂාව වෙනුවෙන් ඔබ ඔබේ පින්සල පසෙක තබනවා. එතනදී මැරෙන්නේ පින්සලක් විතරක් නෙවෙයි, ඔබේ ආත්මයේ තිබුණු ලොකුම සතුටයි.
ඇයි අපි අනුන්ගේ අපේක්ෂාවන් වෙනුවෙන් අපේ ආසාවන් මරාගන්නේ?
මෙයට මූලික හේතු කිහිපයක් බලපානවා:
- අහිමි වීමේ බිය (Fear of Loss): “මම එයා කියන විදිහට හිටියේ නැත්නම් එයා මාව දාලා යාවි” කියන බිය අපිට අපේ ආසාවන්වලට වඩා අනුන්ගේ මතයට ගැති වෙන්න බල කරනවා.
- සැසඳීම (Comparison): සමාජය හෝ පවුල විසින් මවා ඇති “පරිපූර්ණ පුද්ගලයා” කියන රාමුවට කොටු වෙන්න උත්සාහ කිරීම.
- ආත්ම අභිමානය අඩුවීම: තමන්ගේ තීරණවලට වඩා අන් අයගේ තීරණ නිවැරදි යැයි සිතීම.
- ගැටුම් මගහැරීම: තමන්ගේ මතය ප්රකාශ කිරීමට ගොස් ඇතිවන වාද විවාදවලින් බේරීමට “හා” කීම පහසු යැයි සිතීම.
අනෙක් අයගේ expectations වලට හැඩගැහෙන්න ගිහින් ගිහින් ඔබට වෙන දේ
ඔබේ පෞද්ගලික ආසාවන් සහ සිහින යටපත් කරලා තව කෙනෙක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම දිගුකාලීනව ඉතාම භයානකයි.
1. ජීවිතය “හිස්” බවක් දැනීම
වසර කිහිපයකට පස්සේ ඔබ ආපසු හැරී බලද්දී, ඔබට පෙනේවි ඔබ ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ වෙන කෙනෙකුගේ ජීවිතයක් කියලා. ඔබ උපයන මුදල්, ඔබ ඉන්න තත්ත්වය මේ කිසිවකින් ඔබට සැබෑ සතුටක් දැනෙන්නේ නැහැ. මොකද ඒ කිසිවක් ඔබේ සැබෑ ආසාවන් මත ගොඩනැගුණු ඒවා නොවන නිසා.
2. මානසික අවපීඩනය සහ පීඩනය
නිරන්තරයෙන්ම තව කෙනෙක්ව සතුටු කරන්න උත්සාහ කරන එක ලෙහෙසි වැඩක් නෙවෙයි. ඒ වෙනුවෙන් වැය කරන මානසික ශක්තිය නිසා ඔබ ඉක්මනින්ම වෙහෙසට පත් වෙනවා. මෙය කාලයත් සමඟ මානසික රෝගී තත්ත්වයන් දක්වා වර්ධනය වෙන්න පුළුවන්.
3. වෛරය සහ අමනාපය ඇති වීම
මුල් කාලයේදී ඔබ කැමැත්තෙන් කැපකිරීම් කළත්, කාලයත් සමඟ ඔබ තුළ අමනාපයක් ගොඩනැගෙනවා. “මම එයා වෙනුවෙන් මෙච්චර දේවල් කළා, මගේ ආසාවන් අත හැරියා, ඒත් එයාට ඒකේ අගයක් නැහැ” කියන සිතුවිල්ල නිසා සබඳතාවල ඉරිතැලීම් ඇති වෙනවා.
ඔබේ ආසාවන් නැවත සොයා ගන්නේ කොහොමද?
දැන් පරක්කු වැඩි නැහැ. ඔබේ ජීවිතයේ පාලනය නැවත ඔබේ අතට ගන්න මේ පියවර අනුගමනය කරන්න පුළුවන්:
පියවර 01: ස්වයං විමර්ශනය
කොළයක් සහ පෑනක් අරගෙන ලියන්න. ඔබ ඇත්තටම ආස දේවල් මොනවාද? ඔබ අකමැත්තෙන් කරන දේවල් මොනවාද? මේ ලැයිස්තුව දිහා බලද්දී ඔබට වැටහේවි අනුන්ගේ Expectations නිසා ඔබ කොච්චර දුරකට ඔබේ ආත්මයෙන් ඈත් වෙලාද කියලා.
පියවර 02: සන්නිවේදනය (Communication)
ඔබ ආදරය කරන කෙනාට හෝ පවුලේ අයට පැහැදිලි කරන්න. “මම ඔයාට ආදරෙයි, ඒත් මම මගේ මේ ආසාවටත් ගොඩක් ආදරෙයි. ඒක නැතිව මට සතුටින් ඉන්න බැහැ” කියලා කාරුණිකව පවසන්න. සැබෑවටම ඔබට ආදරය කරන කෙනෙක් නම්, ඔබේ සතුට වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ Expectations තරමක් ලිහිල් කරන්න ඔවුන් සූදානම් වේවි.
පියවර 03: සීමාවන් පනවා ගැනීම (Setting Boundaries)
අන් අයගේ බලාපොරොත්තු ඉටු කළ යුත්තේ ඔබේ සතුටට හානියක් නොවන මට්ටමට පමණයි. ඕනෑම සබඳතාවයක “සීමාවක්” තිබිය යුතුයි. ඔබේ පෞද්ගලික අවකාශයට සහ සිහිනවලට අත තියන්න කිසිවෙකුට ඉඩ දෙන්න එපා.
පියවර 04: කුඩා ආරම්භයන්
ඔබ අතහැර දැමූ පැරණි විනෝදාංශයක් හෝ ආසාවක් නැවත පටන් ගන්න. සමහර විට ඒක පොතක් කියවීම, සංචාරය කිරීම හෝ අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගැනීම වෙන්න පුළුවන්. ඒ හරහා ලැබෙන ආත්ම තෘප්තිය ඔබේ ආත්ම විශ්වාසය වැඩි කරයි.
ජීවිතය කියන්නේ එක වතාවක් පමණක් ලැබෙන අවස්ථාවක්. ඒ කෙටි කාලය ඇතුළේ තව කෙනෙකුගේ හීනවලට පණ පොවන රූකඩයක් වෙන්න එපා. අන් අයගේ Expectations වලට ගරු කරන්න, හැබැයි ඔබේ ආසාවන් ඒ වෙනුවෙන් බිලි දෙන්න එපා.
ඔබේ සහකරු හෝ සහකාරිය ඔබව ආදරයෙන් වැළඳ ගත යුත්තේ ඔබ ඔවුන්ට අවශ්ය විදිහට හැඩගැසුණු නිසා නෙවෙයි, ඔබ සතු ඒ සුවිශේෂී අනන්යතාවය නිසයි. ඔබ ඔබේ ආසාවන් මරාගෙන ඔවුන් අසල ඉන්නවා නම්, ඔවුන් ආදරය කරන්නේ ඔබට නෙවෙයි, ඔවුන් විසින් මවාගත් “රූපයකට” පමණයි.
මතක තබා ගන්න, ඔබට ඔබව සතුටු කරන්න බැරි නම්, ඔබට කවදාවත් ලෝකයේ වෙන කිසිම කෙනෙක්ව සැබෑ ලෙස සතුටු කරන්න ලැබෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඔබේ ආසාවන්ට පණ දෙන්න. ඔබේ සිහිනවලට පියාපත් දෙන්න. ඔබ ඔබම වෙන්න!
