කොණ්ඩය යන්න ප්‍රධානම හේතුව Hormones ද?

අද කාලයේ තරුණ මහලු භේදයකින් තොරව බොහෝ දෙනෙක් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ගැටලුවක් තමයි අධික ලෙස හිසකෙස් ගැලවී යාම. සමහරු මේ සඳහා විවිධ තෙල් වර්ග, ෂැම්පු වර්ග පාවිච්චි කළත් බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ නැහැ. ඒකට හේතුව තමයි අපි බාහිරින් ප්‍රතිකාර කළාට, කොණ්ඩය යාමට බලපාන සැබෑ අභ්‍යන්තර හේතුව හඳුනා නොගැනීම. විද්‍යාත්මකව බැලූ විට, හිසකෙස් ගැලවී යාමට බලපාන ප්‍රධානතම සාධකයක් ලෙස Hormones (හෝර්මෝන) හඳුනාගත හැකියි.

මෙම ලිපියෙන් අපි සාකච්ඡා කරන්නේ හෝර්මෝන මගින් හිසකෙස් වලට බලපෑම් කරන්නේ කොහොමද සහ එය වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි.

හෝර්මෝන සහ හිසකෙස් අතර ඇති සබඳතාවය

අපේ සිරුරේ ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කරන රසායනික දූතයන් ලෙස හෝර්මෝන හඳුන්වන්න පුළුවන්. වර්ධනය, පරිවෘත්තීය ක්‍රියා වගේම අපේ හිසකෙස් වල වර්ධන චක්‍රය පාලනය කරන්නෙත් මේ Hormones මගින්. යම් හෙයකින් සිරුරේ Hormones සමතුලිතතාවය බිඳ වැටුණොත් (Hormonal Imbalance), එය මුලින්ම පෙන්නුම් කරන ලක්ෂණයක් තමයි හිසකෙස් අකාලයේ ගැලවී යාම.

කොණ්ඩය යාමට බලපාන ප්‍රධාන හෝර්මෝන කිහිපයක් තිබෙනවා:

1. DHT (Dihydrotestosterone Hormone) හෝර්මෝනය

හිසකෙස් ගැලවී යාම කෙරෙහි වැඩිම බලපෑමක් කරන්නේ DHT නැමති හෝර්මෝනයයි. මෙය පිරිමි හෝර්මෝනයක් වන ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් (Testosterone) මගින් නිපදවෙන අතුරු ඵලයක්. ශරීරයේ DHT මට්ටම ඉහළ ගිය විට, එය හිසකෙස් මුල් වල ඇති කූප (Hair Follicles) කුඩා කරනවා. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හිසකෙස් සිහින් වී, දුර්වල වී අවසානයේ හැලී යනවා. පිරිමින්ගේ තට්ටය පෑදීමට ප්‍රධානතම හේතුව මෙයයි.

2. තයිරොයිඩ් හෝර්මෝනය (Thyroid Hormones)

අපේ බෙල්ලේ පිහිටා ඇති තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය මගින් නිපදවන Hormone මට්ටම අඩු වීම (Hypothyroidism) හෝ වැඩි වීම (Hyperthyroidism) හිසකෙස් වලට සෘජුවම බලපානවා. තයිරොයිඩ් ගැටලු ඇති විට හිසකෙස් රළු වීම, අග පැලීම සහ දැඩි ලෙස ගැලවී යාම සිදු විය හැකියි.

3. ඊස්ට්‍රජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් (Estrogen & Progesterone)

කාන්තාවන්ගේ හිසකෙස් වර්ධනයට ඊස්ට්‍රජන් හෝර්මෝනය විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙනවා. ගර්භණී සමයේදී සහ ආර්තවහරණයෙන් පසු (Menopause) මෙම හෝර්මෝන මට්ටම් වෙනස් වීම නිසා කාන්තාවන්ට දැඩි ලෙස කොණ්ඩය යාමේ ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදු වෙනවා.

කාන්තාවන්ගේ කොණ්ඩය යාමට හෝර්මෝන බලපාන අවස්ථා

කාන්තාවන්ගේ ජීවිතයේ විවිධ අවධි වලදී හෝර්මෝන විපර්යාසයන් සිදු වෙනවා. මේවා හිසකෙස් වලට බලපාන්නේ මේ ආකාරයටයි:

• PCOS (Polycystic Ovary Syndrome): වර්තමානයේ බොහෝ තරුණියන්ට ඇති රෝගී තත්ත්වයක්. මෙහිදී සිරුරේ පිරිමි හෝර්මෝන (Androgens) වැඩි වීම නිසා හිස මුදුනේ කෙස් සිහින් වී හැලී යනවා.
• දරුවෙකු ලැබීමෙන් පසු: ගර්භණී සමයේදී වැඩි වන ඊස්ට්‍රජන් මට්ටම දරු ප්‍රසූතියෙන් පසු එකවරම පහත වැටෙනවා. මේ නිසා මාස 3-6 ක් ඇතුළත අධික ලෙස කොණ්ඩය යා හැකියි. මෙය තාවකාලික තත්ත්වයක්.
• උපත් පාලන පෙති: සමහර උපත් පාලන ක්‍රම මගින් සිරුරේ හෝර්මෝන රටාව වෙනස් කරන නිසා හිසකෙස් ගැලවී යාම සිදු විය හැකියි.

හෝර්මෝන නිසා කොණ්ඩය යන බව හඳුනා ගන්නේ කොහොමද?

ඔබේ කොණ්ඩය යන්නේ සාමාන්‍ය හේතුවක් නිසාද නැත්නම් හෝර්මෝන ගැටලුවක් නිසාද කියා හඳුනා ගැනීමට මෙම ලක්ෂණ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න:

1. හිසකෙස් සිහින් වීම: කෙස් ගස ඝනකමින් අඩු වී ඉතා සිහින් වීම.
2. හිස මුදුන පෑදීම: කාන්තාවන්ගේ නම් හිස මැදින් බෙදෙන තීරුව පළල් වීම.
3. මුහුණේ රෝම වර්ධනය වීම: නිකට හෝ උඩුතොල මත අනවශ්‍ය රෝම වැඩීම (හෝර්මෝන අසමතුලිතතාවයේ ලක්ෂණයකි).
4. සම තෙල් සහිත වීම: අධික ලෙස මුහුණේ කුරුලෑ හටගැනීම.
5. ආර්තව චක්‍රයේ වෙනස්කම්: ඔසප් වීම අක්‍රමවත් වීම.

හෝර්මෝන සමතුලිත කර කොණ්ඩය යාම නතර කරන්නේ කොහොමද?

හිසකෙස් ගැලවී යාම පාලනය කිරීමට නම් අප මුලින්ම කළ යුත්තේ හෝර්මෝන සමතුලිත කිරීමයි. ඒ සඳහා අනුගමනය කළ හැකි සරල පියවර කිහිපයක් මෙන්න:

I. සමබල ආහාර වේලක් (Balanced Diet)

හිසකෙස් වල ප්‍රධාන සංඝටකය වන්නේ ප්‍රෝටීන් (Keratin). එබැවින් ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර වන බිත්තර, මස්, මාළු සහ පරිප්පු ආහාරයට ගන්න. එසේම හෝර්මෝන ක්‍රියාකාරීත්වයට අවශ්‍ය සින්ක් (Zinc), යකඩ (Iron) සහ බයෝටින් (Biotin) අඩංගු ආහාර වැඩිපුර එකතු කරගන්න.

II. මානසික ආතතිය පාලනය (Stress Management)

අධික ආතතිය නිසා සිරුරේ Cortisol නැමති හෝර්මෝනය වැඩි වෙනවා. මෙය කෙලින්ම හිසකෙස් වල වර්ධනය අඩාල කරනවා. භාවනා කිරීම, යෝග ව්‍යායාම හෝ ප්‍රමාණවත් නින්දක් ලබා ගැනීම මගින් ආතතිය අඩු කරගත හැකියි.

III. ස්වභාවික සත්කාර

• උළුහාල්: උළුහාල් වල හෝර්මෝන සමතුලිත කිරීමට උපකාරී වන සංයෝග අඩංගුයි.
• පොල්තෙල් සත්කාරය: හිස්කබල මෘදුව සම්බාහනය කිරීමෙන් රුධිර ගමනාගමනය වැඩි වී කෙස් මුල් ශක්තිමත් වේ.

IV. වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම

ඔබේ කොණ්ඩය යාම ඉතා දරුණු මට්ටමක පවතී නම්, ලේ පරීක්ෂාවක් (Full Blood Count & Hormone Profile) මගින් තයිරොයිඩ් හෝ වෙනත් හෝර්මෝන ගැටලුවක් තිබේදැයි පරීක්ෂා කරගත යුතුයි. වෛද්‍යවරයෙකු විසින් නියම කරන ඖෂධ මගින් හෝර්මෝන සමතුලිත කළ විට කොණ්ඩය යාම ඉබේම නතර වේ.

හිසකෙස් ගැලවී යාම හුදෙක් බාහිර ගැටලුවක් පමණක් නොව, එය ඔබේ ශරීරය ඇතුළත සිදුවන Hormonal වෙනස්කම් වල ප්‍රතිඵලයක් විය හැකි බවයි. එම නිසා මිල අධික ආලේපන වලට පමණක් සීමා නොවී, නිවැරදි ආහාර රටාව, ක්‍රියාශීලී ජීවන රටාව සහ මානසික සුවතාවය පවත්වා ගැනීමෙන් ඔබට නිරෝගී සශ්‍රීක කෙස් කලඹක් හිමිකර ගත හැකියි.

ඔබත් අධික ලෙස කොණ්ඩය යාමේ ගැටලුවෙන් පීඩා විඳිනවා නම්, මුලින්ම ඔබේ හෝර්මෝන මට්ටම පිළිබඳව සැලකිලිමත් වන්න.