බබාට අවුරුද්දක් වුණාට පස්සේ බත්, පරිප්පු, බිත්තර සහ එළවළු වගේ හුරු කෑම අතරට ටිකක් වෙනස් පෝෂණීය ආහාරත් එකතු කරන්න පුළුවන්. Sesame for One Year Old Baby කියන්නේ ගොඩක් අම්මලා බබාගේ කෑමට නිතරම හිතන්නේ නැති, නමුත් පොඩි ප්‍රමාණයකින් ආහාරයට එකතු කරන්න පුළුවන් වටිනා ආහාරයක්. අපි “තල” කියලා හඳුන්වන sesame seeds වල protein, හොඳ මේද, iron, zinc, magnesium සහ calcium වගේ පෝෂක තියෙනවා. ඒත් තල කියන්නේ බබාට ලොකු හැන්දක් පුරවලා දෙන්න ඕන ආහාරයක් නෙවෙයි. හොඳින් අඹරලා කෑමට පොඩි ප්‍රමාණයකින් එකතු කරන ආහාරයක් ලෙස බලන එකයි හොඳ.අවුරුදු 1ක බබාට මුලින්ම පිරිසිදු white sesame භාවිතා කිරීම පහසුයි. Brown sesameත් දිය හැකි නමුත් පාටට වඩා වැදගත් වෙන්නේ තල හොඳින් අඹරා මෘදු paste හෝ කුඩු ලෙස කෑමට මිශ්‍ර කිරීමයි. Whole sesame seeds එහෙමම නොදෙන්න.
තල බබාට වැදගත් වෙන්නේ ඇයි?
තල ඇට පොඩි වුණත් ඒවායේ fat සහ protein ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. මේදය බබාගේ වර්ධනය වන ශරීරයට ශක්තිය ලබාදෙන අතර, සෛලවල සාමාන්‍ය ව්‍යුහයටත් වැදගත්.
Protein ශරීරයට ගියාම amino acids බවට බිඳී, වර්ධනය වන පටක සහ ශරීරයේ විවිධ කාර්යයන් සඳහා භාවිතා වෙනවා.
ඒ නිසා තල කියන්නේ “බබා මහත් කරන කෑමක්” හෝ “brain food එකක්” වගේ එක වචනයකට සීමා කරන්න හොඳ නැහැ. බබාගේ විවිධ ආහාර රටාවේ පෝෂණය වැඩි කරන කුඩා කොටසක් ලෙස බලන්න.
Iron තියෙන නිසාත් වැදගත්
අවුරුදු 1 පමණ කාලයේදී iron තියෙන ආහාර දිනපතා ලබාදීම වැදගත්.
Iron ශරීරයේ haemoglobin සෑදීමට අවශ්‍යයි. Haemoglobin මගින් oxygen ශරීරයේ විවිධ කොටස්වලට ගෙන යනවා.
තලවල iron තියෙනවා. හැබැයි තලවල තියෙන්නේ plant-source iron. මස් සහ මාළු වලින් ලැබෙන iron තරම් පහසුවෙන් ශරීරයට අවශෝෂණය වෙන්නේ නැහැ.
ඒ නිසා Sesame for One Year Old Baby දෙනවා කියලා fish, meat, chicken, pulses වගේ වෙනත් iron sources අතහැරන්න එපා.
Zinc බබාගේ වර්ධනයට වැදගත්
තලවල zincත් තියෙනවා.
Zinc බබාගේ සාමාන්‍ය වර්ධනය, සෛලවල ක්‍රියාකාරීත්වය සහ ප්‍රතිශක්ති පද්ධතිය සඳහා අවශ්‍ය ඛනිජයක්.
එක teaspoon එකකින් බබාට දවසට අවශ්‍ය zinc සම්පූර්ණයෙන්ම ලැබෙන්නේ නැහැ. නමුත් තල, මාළු, මස්, බිත්තර සහ pulses වගේ විවිධ ආහාර එකට තිබුණාම දවසේ පෝෂණය වඩා විවිධ වෙනවා.
Calcium තියෙනවා – හැබැයි වැදගත් point එකක් තියෙනවා
Sesame seeds calcium අඩංගු ආහාරයක්. හැබැයි තල ඇටේ පිටත පොත්ත තියෙනවද නැද්ද කියන එක අනුව calcium ප්‍රමාණය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
ඒ වගේම තලවල phytate සහ oxalate වගේ compounds තියෙන නිසා එහි mineral සම්පූර්ණයෙන්ම ශරීරයට අවශෝෂණය නොවෙන්නත් පුළුවන්.
ඒ නිසා “බබාට තල දෙන නිසා calcium වෙනම අවශ්‍ය නැහැ” කියලා හිතන්න එපා.
අවුරුදු 1ක බබාගේ අස්ථි සහ දත් සඳහා milk, yoghurt, fish සහ වෙනත් calcium sourcesත් වැදගත්.
හොඳ මේද තියෙන එකත් තලවල වටිනාකමක්
කුඩා දරුවන්ට fat අවශ්‍යයි. වැඩිහිටියෙක් weight loss diet එකකදී fat අඩු කරන විදිහට බබාගේ ආහාරයෙන් fat අඩු කරන්න හොඳ නැහැ.
Sesame seeds වල මේදයෙන් විශාල කොටසක් unsaturated fats.
මේවා ශක්තිය ලබාදෙන අතර වර්ධනය වන ශරීරයේ විවිධ කාර්යයන්ටත් අවශ්‍ය වෙනවා.
එහෙම කියලා තල තෙල් හැඳි ගණනින් බබාගේ කෑමට දාන්න අවශ්‍ය නැහැ. Whole food එකක් ලෙස හොඳින් අඹරපු තල පොඩි ප්‍රමාණයක් භාවිතා කිරීම ප්‍රමාණවත්.
අවුරුදු 1ක බබාට Whole තල ඇට දෙන්න හොඳද?
නැහැ. මේක වැදගත්.
කුඩා දරුවන්ට whole හෝ chopped nuts සහ seeds හුස්ම හිරවීමේ අවදානමක් ඇති කරන්න පුළුවන්. CDC එකත් seeds සහ nuts දරුවන්ට දෙනකොට texture එක වෙනස් කරලා ආරක්ෂිතව දීම වැදගත් බව කියනවා.
ඒ නිසා තල ඇට එහෙමම බත් එක උඩ ඉහලා බබාට දෙන්න එපා.
හොඳින් අඹරපු තල කුඩු හෝ මෘදු තල paste එකක් ලෙස දෙන්න.
බබා කන වෙලාවේ හැමදාම ඉඳගෙන කන්න දෙන්න. කෑම කන අතර ඇවිදින්න හෝ සෙල්ලම් කරන්න දෙන්න එපා.
ගෙදර තල කුඩු හදාගන්නේ කොහොමද?
පිරිසිදු තල ටිකක් තෝරගෙන හොඳින් පිරිසිදු කරගන්න.
කුඩා pan එකක ඉතාම මද ගින්නේ තල ටික සැහැල්ලුවෙන් රත් කරගන්න. කළු වෙනකම් හෝ පිළිස්සෙනකම් roast කරන්න එපා.
පසුව සම්පූර්ණයෙන්ම නිවෙන්න දෙන්න.
ඊට පස්සේ grinder එකකින් ඉතාම සිහින් කුඩු වෙනතුරු අඹරන්න.
බබාගේ කෑමට දෙනකොට මේ කුඩු පොඩි ප්‍රමාණයක් මෘදු කෑමකට හොඳින් මිශ්‍ර කරන්න.
Dry powder එකක් හැන්දකින් එහෙමම බබාගේ කටට දෙන්න එපා.
තල Paste එකක් හදන්නත් පුළුවන්
හොඳින් අඹරපු තල ටිකට උණු කර නිවාගත් වතුර බිංදු කිහිපයක් හෝ plain yoghurt ටිකක් එකතු කරලා මෘදු paste එකක් හදාගන්න පුළුවන්.
Salt, sugar හෝ honey එකතු කරන්න අවශ්‍ය නැහැ.
මේ paste එක බබාගේ බත්, වට්ටක්කා mash හෝ sweet potato එකකට පොඩි ප්‍රමාණයකින් මිශ්‍ර කරන්න පුළුවන්.
Commercial tahini ගන්නවා නම් ingredients බලන්න. Added salt හෝ වෙනත් දේවල් නැති plain sesame paste එකක් තෝරන එක හොඳයි.
තල + වට්ටක්කා කියන්නේ ලේසි combination එකක්
අවුරුදු 1ක බබාට තම්බපු වට්ටක්කා ඉතාම පහසුවෙන් mash කරන්න පුළුවන්.
වට්ටක්කා හොඳින් තම්බලා පොඩි කරගන්න. ඒකට සිහින්ව අඹරපු තල ටිකක් මිශ්‍ර කරන්න.
වට්ටක්කා වලින් vitamin A සෑදීමට අවශ්‍ය carotenoids ලැබෙන අතර තලෙන් fat, protein සහ minerals ටිකක් එකතු වෙනවා.
මේක බබාට තල මුලින් හුරු කරවන්නත් ලේසි ක්‍රමයක්.
තල + Sweet Potato Mash එකත් හොඳයි
Sweet potato හොඳින් තම්බලා මෘදු කරගන්න.
ඒකට අඹරපු තල ටිකක් එකතු කරලා හොඳින් mix කරන්න.
Sweet potato එකේ natural sweetness එක නිසා තලවල flavour එකට අලුත් බබාටත් කන්න පහසු වෙන්න පුළුවන්.
Sugar එකතු කරන්න අවශ්‍ය නැහැ.
බත් එකට තල එකතු කරන්නේ කොහොමද?
බබාට දවල් බත් එක හදනකොට බත්, පරිප්පු, එළවළුවක් සහ fish හෝ chicken වගේ protein source එකක් තියෙනවා නම් අවසානයට අඹරපු තල පොඩි ප්‍රමාණයක් එකතු කරන්න පුළුවන්.
එහෙම කළාම එක meal එකේ පෝෂණ විවිධත්වය වැඩි වෙනවා.
හැබැයි තල දාපු නිසා meal එකෙන් fish හෝ meat ඉවත් කරන්න අවශ්‍ය නැහැ.
තල කියන්නේ meal එක complete කරන කුඩා addition එකක්.
කුරක්කන් කැඳකට තල දාන්න පුළුවන්ද?
අවුරුදු 1ක බබාට කුරක්කන් හුරු නම් thick kurakkan porridge එකකට සිහින්ව අඹරපු තල පොඩි ප්‍රමාණයක් එකතු කරන්න පුළුවන්.
කැඳ වතුර වගේ thin කරන්න එපා. බබාට energy සහ nutrients ලැබෙන්න thick consistency එකක් තිබීම වැදගත්.
Sugar හෝ jaggery එකතු කරන්න අවශ්‍ය නැහැ.
පලතුරක් එක්ක දෙනවා නම් mashed banana වගේ දැනටමත් හුරු fruit එකක් පොඩි ප්‍රමාණයකින් එකතු කරන්න පුළුවන්.
තල හැමදාම දෙන්න ඕනද?
නැහැ.
එකම food එක හැමදාම දීමෙන්ම හොඳ nutrition ලැබෙන්නේ නැහැ.
එක් දවසක තල ටිකක් meal එකට add කරන්න. තවත් දවසක මුං, කව්පි හෝ fish වගේ වෙනත් food source එකක් දෙන්න.
WHO අනුව මාස 12–23 අතර දරුවන්ට විවිධ, පෝෂණයෙන් ඝන ආහාර ලබාදීම වැදගත්. මේ වයසේ බොහෝ දරුවන්ට පවුලේ ආහාර වයසට ගැළපෙන texture එකකට හදාගෙන කන්න පුළුවන්.
බබාට තල පළමු වතාවට දෙනවා නම් සැලකිලිමත් වෙන්න
Sesame කියන්නේ food allergy ඇති කළ හැකි ආහාරයක්.
ඒ නිසා බබාට පළමු වතාවට දෙනවා නම් ඉතාම පොඩි ප්‍රමාණයකින් දෙන්න. එකම වෙලාවේ තවත් අලුත් food එකක් පටන්ගන්න එපා.
NHS guidance එක අනුව sesame වගේ allergy ඇති කළ හැකි foods එකින් එක, පොඩි ප්‍රමාණයකින් හඳුන්වා දෙන්න පුළුවන්. බබාට ප්‍රශ්නයක් නැත්නම් පසුව ඒ ආහාර regular diet එකේ කොටසක් ලෙස දිගටම ලබාදෙන්න පුළුවන්.
බබාලාට allergy ඇති කළ හැකි ආහාර හඳුන්වාදීම ගැන NHS උපදෙස් බලන්න.
Allergy එකක් වුණොත් පේන්නේ කොහොමද?
තල දුන්නට පස්සේ තොල් හෝ මුහුණ ඉදිමීම, රතු කැසීම, වමනය, කැස්ස හෝ හුස්ම ගැනීමේ වෙනසක් වගේ ලක්ෂණ පේන්න පුළුවන්.
Severe reaction එකකදී හුස්ම ගැනීමට අපහසු වීම, දිව හෝ උගුර ඉදිමීම වගේ ලක්ෂණ ඇති වෙන්න පුළුවන්. එවැනි අවස්ථාවක් හදිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය තත්ත්වයක්.
බබාට දැනටමත් food allergy එකක් හෝ severe eczema තියෙනවා නම් sesame පළමු වතාවට හඳුන්වා දෙන්න කලින් doctor කෙනෙක්ගෙන් අහන එක හොඳයි.
තල දුන්නම බබාගේ ශරීරයේ මොකද වෙන්නේ?
තල කෑවම ඒකේ protein digestion වෙලා amino acids බවට බිඳී ශරීරයේ වර්ධනය සහ අලුත්වැඩියා කටයුතු සඳහා භාවිතා වෙනවා.
Fat එකෙන් බබාට ශක්තිය ලැබෙනවා. ඒ වගේම ශරීරයේ සෛල සහ විවිධ ක්‍රියාවලීන්ටත් fat අවශ්‍යයි.
Iron haemoglobin සෑදීමට දායක වෙනවා. Zinc වර්ධනය සහ ප්‍රතිශක්ති ක්‍රියාකාරීත්වයට අවශ්‍යයි. Calcium සහ magnesium ශරීරයේ විවිධ කාර්යයන්ට දායක වෙනවා.
හැබැයි තල teaspoon එකක් කෑවම ඊළඟ දවසේ බබාගේ ශරීරයේ පේන වෙනසක් සිදු වෙන්නේ නැහැ. හොඳ වර්ධනය ලැබෙන්නේ සති සහ මාස ගණනක් විවිධ පෝෂණීය ආහාර ලබාගන්නකොටයි.
“Black Sesame” හොඳද, White Sesame හොඳද?
කළු තල සහ සුදු තල දෙකම ආහාරයට භාවිතා කරනවා. ඒවායේ පෝෂක ප්‍රමාණය variety එක සහ පොත්ත තිබීම අනුව වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
බබාට “black sesame තමයි හොඳම” හෝ “white sesame තමයි වැඩියෙන් calcium” කියලා එකක් හොයන්න අවශ්‍ය නැහැ.
වැදගත් වෙන්නේ food-grade, පිරිසිදු තල ගන්න එක සහ බබාට හොඳින් අඹරලා දෙන එක.
Sesame Oil එක දුන්නම මේ පෝෂක ඔක්කොම ලැබෙනවද?
නැහැ.
Sesame oil එකෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් fat ලැබෙනවා. Whole sesame seed එකේ තියෙන protein, fibre සහ minerals ඒ ප්‍රමාණයෙන් oil එකේ නැහැ.
ඒ නිසා තලවල පෝෂණ වටිනාකම ගන්නවා නම් finely ground sesame හෝ plain sesame paste එක වඩා හොඳයි.
Sesame oil භාවිතා කරනවා නම් cooking oil එකක් ලෙස සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් භාවිතා කරන්න.
තල සහ පැණි වලින් තල ගුලි හදලා දෙන්නද?
අවුරුදු 1ක බබාට traditional තල ගුලි හොඳ daily food එකක් නෙවෙයි.
තල ගුලිවලට පැණි හෝ සීනි වැඩිපුර එකතු කරන නිසා added sugar වැඩි වෙනවා. ඒ වගේම තද, sticky texture එක කුඩා දරුවෙකුට සුදුසු නැති වෙන්න පුළුවන්.
තලවල nutrition ලබාගන්න නම් බබාගේ බත්, වට්ටක්කා හෝ porridge එකකට finely ground sesame ටිකක් දාන එක වඩා සරලයි.
ලුණු සහ සීනි එකතු කරන්න අවශ්‍ය නැහැ
WHO guidance අනුව කුඩා දරුවන්ගේ complementary foods වලට salt සහ added sugar එකතු කිරීමෙන් වැළකීම හොඳයි.
තල කුඩුත් එක්ක sugar දාලා “රස කරලා” දෙන්න අවශ්‍ය නැහැ.
බබාට කුඩා කාලයේම foods වල natural taste එකට හුරු වෙන්න ඉඩ දෙන්න.
තල කුඩු හදලා සති ගණනක් තියාගන්නද?
තලවල oil ප්‍රමාණය වැඩි නිසා අඹරපු පස්සේ දිගු කාලයක් room temperature එකේ තියාගන්න එක හොඳ නැහැ.
බබාට භාවිතා කරන්න පොඩි ප්‍රමාණයක් විතරක් අඹරගන්න. පිරිසිදු, වියළි, වැසිය හැකි භාජනයක තියාගන්න.
රස හෝ සුවඳ වෙනස් වුණොත් භාවිතා කරන්න එපා.
Freshව පොඩි batch එකක් හදන එක බබාගේ කෑමට practical.
තලවල තියෙන Calcium නිසා Milk අඩු කරන්නද?
නැහැ.
තලවල calcium තියෙනවා කියලා milk feeding අඩු කරන්න හොඳ නැහැ.
අවුරුදු 1ක දරුවෙක්ට වයසට ගැළපෙන milk/dairy intake සහ overall diet එක වැදගත්. Breastfeeding කරනවා නම් WHO frequent breastfeeding අවුරුදු 2 දක්වා හෝ ඊට වැඩි කාලයක් දිගටම කරගෙන යන්න පුළුවන් කියලා නිර්දේශ කරනවා.
තල කියන්නේ milk replacement එකක් නෙවෙයි.
බබාගේ Meal එකේ තල කොහෙද තියෙන්න ඕන?
තල meal එකේ main food එකක් කරන්න අවශ්‍ය නැහැ.
බත් හෝ වෙනත් grain එකක්, vegetable එකක්, fish/meat/egg/pulse වගේ protein සහ iron source එකක් තිබෙන meal එකකට අඹරපු තල ටිකක් add කරන්න.
එතකොට තලෙන් ලැබෙන fat සහ minerals වෙනත් foods වල පෝෂණය එක්ක එකතු වෙනවා.
Sesame for One Year Old Baby කියන්නේ meal එකට nutrition වැඩි කරන පොඩි addition එකක් මිස meal එක සම්පූර්ණයෙන් replace කරන food එකක් නෙවෙයි.
අවසානයේ – පොඩි තල ඇටයක් බබාගේ Plate එකට අලුත් පෝෂණයක් දෙන්න පුළුවන්
අවුරුදු 1ක බබාට healthy food කියනකොට හැමදාම බිත්තර, පරිප්පු සහ වට්ටක්කා වගේ අපි නිතර භාවිතා කරන foods විතරක් හිතන්න අවශ්‍ය නැහැ.
අපේම traditional food culture එකේ තියෙන තලත් බබාගේ diet එකට පොඩි ප්‍රමාණයකින් එකතු කරන්න පුළුවන්.
තලවල protein, හොඳ මේද, iron, zinc, magnesium සහ calcium වගේ පෝෂක තියෙනවා. ඒත් මේක “superfood” එකක් හෝ බබාගේ growth එක එකවර වැඩි කරන ආහාරයක් නෙවෙයි.
වැදගත්ම දේ තල whole seeds ලෙස නොදී, ඉතාම සිහින්ව අඹරලා හෝ මෘදු paste එකක් කරලා දෙන එක. Sesame allergy ඇති වෙන්න පුළුවන් නිසා පළමු වතාවේ ඉතා පොඩි ප්‍රමාණයකින් හඳුන්වා දෙන්න.
බත්, වට්ටක්කා, sweet potato හෝ කුරක්කන් වගේ බබාට හුරු food එකකට තල ටිකක් එක්කරන එකෙන් පටන්ගන්න පුළුවන්.
බබාගේ හොඳ වර්ධනයට එක “magic food” එකක් අවශ්‍ය නැහැ. විවිධ පෝෂණීය ආහාර, ආරක්ෂිත texture එක සහ හොඳ feeding habits එකට තිබීමයි වැදගත්.
Mom & Baby, බබාගේ ආහාර සහ මව්වරුන්ගේ සෞඛ්‍යය ගැන තවත් සරල ලිපි සඳහා Liya.lk වෙත පිවිසෙන්න.
