වර්තමාන ලෝකයේ අපි හැමෝම ඉන්නේ ඉතාම කාර්යබහුල සහ තාක්ෂණයෙන් එකිනෙකා සමඟ දැඩිව සම්බන්ධ වුණු වටපිටාවකයි. නමුත් පුදුමයකට වගේ, ඉතිහාසයේ කවදාවත් නැති තරමට මිනිස්සු අද තනිකමෙන් සහ හුදකලාවෙන් පීඩා විඳිනවා. විශේෂයෙන්ම, තමන්ගේ පවුලේ අය, මිතුරන් හෝ සාදයක් වැනි අවස්ථාවක පිරිසක් මැද සිටියදී පවා අපිට දැනෙන ඒ පාළු හැඟීම, එහෙමත් නැත්නම් Loneliness තත්ත්වය අද බොහෝ දෙනෙකුගේ මානසික සුවයට බාධාවක් වෙලා තියෙනවා.
මොකක්ද මේ පිරිසක් මැද දැනෙන තනිකම?
සාමාන්යයෙන් “තනිකම” කිව් සැණින් අපිට හිතෙන්නේ කාමරයකට වෙලා තනිවම ඉන්න එක කියලා. නමුත් මනෝවිද්යාත්මකව තනිකම (Loneliness) සහ තනිව සිටීම (Being Alone) කියන්නේ එකිනෙකට වෙනස් තත්ත්ව දෙකක්. තනිව සිටීම භෞතික තත්ත්වයක් වුණත්, තනිකම කියන්නේ තනිකරම මානසික හැඟීමක්. පිරිසක් මැද ඉද්දි දැනෙන තනිකම හඳුන්වන්නේ Subjective Loneliness ලෙසයි. මෙහිදී පුද්ගලයා වටා කොපමණ පිරිසක් සිටියත්, තමන්ව තේරුම් ගන්නා හෝ තමන් සමඟ ආත්මීයව බැඳුණු කෙනෙක් නැති බව ඔහුට තදින්ම දැනෙනවා.
ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ? (The Causes)
මෙම හැඟීම ඇති වීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් උපදේශන ක්ෂේත්රයේදී අපිට හඳුනාගන්න පුළුවන්.
1. සබඳතාවල ගුණාත්මකභාවය අඩු වීම (Lack of Quality Connections):
අද අපිට සමාජ මාධ්ය හරහා දහස් ගණන් “මිතුරන්” ඉන්න පුළුවන්. නමුත් ඇත්තටම අපේ හදවතේ තියෙන බයක්, සතුටක් හෝ දුකක් කිසිම විනිශ්චයකින් තොරව අහගෙන ඉන්න කෙනෙක් අපිට ඉන්නවාද? සබඳතා හුදෙක් බාහිර මට්ටමේ (Surface-level) පවතින විට, අපිට පිරිසක් මැද ඉන්න විට දී පවා හිස් බවක් දැනෙන්න ගන්නවා.
2. තමන්ව තේරුම් නොගන්නා බව දැනීම (Feeling Misunderstood):
අපේ අදහස්, අපේ ආකල්ප සහ අපේ වටිනාකම් අවට ඉන්න පිරිසට වඩා වෙනස් නම්, අපි ඔවුන් අතර ඉන්න වෙලාවට අපිට දැනෙන්නේ අපි “වැරදි තැනක” ඉන්නවා වගේ හැඟීමක්. අපි කතා කරන දේ අනිත් අයට තේරෙන්නේ නැතිනම්, එතැන පිරිසක් හිටියත් අපි මානසිකව හුදකලා වෙනවා.
3. සමාජ මාධ්යවල ව්යාජ ලෝකය (Social Media Comparison):
අපි හැම වෙලේම අනිත් අයගේ පින්තූර සහ වීඩියෝ බලලා හිතනවා ඔවුන් හැමෝම හරිම සතුටින් ඉන්නේ කියලා. ඒ “සතුටුදායක” මිනිස්සු මැදට අපි ගියහම, අපේ ඇතුළේ තියෙන දුක හෝ පීඩනය නිසා අපිට දැනෙනවා අපි ඔවුන්ට වඩා වෙනස්, අවාසනාවන්ත කෙනෙක් කියලා. මේ සංසන්දනය හුදකලාව තවත් වැඩි කරනවා.
4. මානසික ආතතිය සහ විශාදය (Depression and Anxiety):
සමහර වෙලාවට මේ තනිකම කියන්නේ මානසික රෝගී තත්ත්වයක ලක්ෂණයක් වෙන්නත් පුළුවන්. විශාදය වැනි තත්ත්වයකදී පුද්ගලයාට ලෝකයත් එක්ක තියෙන සම්බන්ධය ගිලිහී යනවා. එවිට කොපමණ පිරිසක් ආදරය කළත්, ඔහුට දැනෙන්නේ තමන් තනිවී ඇති බවයි.
මෙයින් මිදෙන්නේ කොහොමද? (Coping Mechanisms)
මෙම පීඩාකාරී හැඟීමෙන් මිදීමට නම් අපි ක්රමවේද කිහිපයක් අනුගමනය කළ යුතුයි.
ඔබවම තේරුම් ගන්න (Self-Connection)
තනිකම (Loneliness) මගහරවා ගන්න තියෙන හොඳම ක්රමය අනිත් අයව හමුවීම නෙවෙයි, මුලින්ම තමන්ව හමුවීමයි. තමන්ට තනිකම (Loneliness) දැනෙන්නේ ඇයි? තමන් කැමති මොනවාටද? තමන්ගේ ජීවිතේ අරමුණ මොකක්ද? වගේ දේවල් ගැන අවබෝධයක් ලබාගන්න. ඔබ ඔබ සමඟම සතුටින් ඉන්න ඉගෙන ගත් දවසට, අනිත් අය හිටියත් නැතත් ඔබ ස්වාධීන පුද්ගලයෙක් වෙනවා.
ගුණාත්මක සන්නිවේදනය (Focus on Quality)
සමාජයේ ඉන්න හැමෝම සතුටු කරන්න උත්සාහ කරන්න එපා. ඔබට ඇත්තටම සමීප විය හැකි, ඔබව තේරුම් ගන්නා එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු සොයා ගන්න. ඔවුන් සමඟ විවෘතව කතා කරන්න. “මට අද ටිකක් පාළුයි වගේ දැනෙනවා” කියලා ඔබේ සමීපතමයෙකුට පැවසීම ලැජ්ජාවට කරුණක් නෙවෙයි. එයින් ඔබේ සබඳතාවයේ ශක්තිමත් බව වැඩි වෙනවා.
සමාජ මාධ්යවලින් විවේකයක් ගන්න (Digital Detox)
අනිත් අයගේ ජීවිත සංසන්දනය කරන එක නතර කරන්න. සැබෑ ලෝකයේ මිනිසුන්ගේ ඇස් දෙස බලා කතා කරන්න පුරුදු වෙන්න. දුරකථනය පසෙක තබා ස්වභාවධර්මය සමඟ හෝ සැබෑ මිනිසුන් සමඟ කාලය ගත කිරීමෙන් ඔබේ හුදකලාව අඩු කරගන්න පුළුවන්.
අන් අයට උදව් කරන්න (The Power of Giving)
ඔබට තනිකම (Loneliness) දැනෙන විට තවත් කෙනෙකුට උදව් කරන්න. එය කුඩා දරුවෙකුට පාඩමක් කියා දීම හෝ අසරණ කෙනෙකුට කෑම වේලක් දීම වැනි දෙයක් විය හැකියි. ඔබ තවත් කෙනෙකුට වටිනාකමක් එකතු කරන විට, ඔබට සමාජය තුළ වටිනාකමක් ඇති බව දැනෙන්නට පටන් ගන්නවා. එවිට තනිකම නැතිව යනවා.
තනිකම (Loneliness) කියන්නේ අපේ ජීවිතේට එන තවත් එක හැඟීමක් විතරයි. ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ නැහැ ඔබේ ජීවිතේ අසාර්ථකයි කියලා. පිරිසක් මැද ඉද්දි ඔබට තනිකමක් දැනෙනවා නම්, එයින් අදහස් වෙන්නේ ඔබ තවමත් ඔබේ “සැබෑ පිරිස” සොයාගෙන නැති බව හෝ ඔබ තවමත් ඔබටම ආදරය කරන්න ඉගෙනගෙන නැති බවයි.
මතක තබා ගන්න, ඔබ කවුරුත් නැතිව ඉපදුණු, කවුරුත් නැතිව මිය යන කෙනෙක් නෙවෙයි. ඔබ මුළු විශ්වයේම කොටසක්. ඔබේ හුදකලාව ඇතුළේ සැඟවුණු නිහඬතාවයට සවන් දෙන්න. එය ඔබට බොහෝ දේ කියා දේවි. ඔබ තනියම නෙවෙයි, ඔබ සමඟ ඔබ ඉන්නවා. ඒ ශක්තිය හඳුනාගන්න.
ඔබට මේ තත්ත්වය තනියම පාලනය කරගන්න අපහසු නම්, වෘත්තීය උපදේශකවරයෙකුගේ (Counselor) සහාය ලබාගන්න කිසිවිටෙකත් පැකිලෙන්න එපා. කතා කිරීමෙන් ඕනෑම මානසික ගැටලුවකට විසඳුම් සෙවිය හැකියි.
