බාහිරින් සතුටින් පෙනුනත් ඇතුළින් දැඩි වේදනාවක් දරාගෙන සිටින Smiling Depression කියන්නේ මොකක්ද? සමාජයේ අප දකින සෑම සිනහවක් පිටුපස ඇත්තේ සතුටක් බව අපට සිතන්නට නොහැකිය. සමහර විට ලෝකය ඉදිරියේ වැඩියෙන්ම සිනහසෙන පුද්ගලයා, තනි වූ විට වැඩියෙන්ම කඳුළු සලන පුද්ගලයා විය හැකියි. මනෝවිද්යාත්මකව මෙය “Smiling Depression” හෙවත් සිනහවෙන් වැසුණු විෂාදය ලෙස හඳුන්වයි. සාමාන්යයෙන් අපට depression තත්ත්වයක් ඇති අයෙකු හඳුනාගත හැක්කේ ඔවුන්ගේ මලානික බව හෝ සමාජයෙන් වෙන්වී සිටීම වැනි ලක්ෂණ වලිනි. නමුත් මෙම තත්ත්වය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් හා සංකීර්ණ ස්වරූපයක් ගනී.
මොකක්ද මේ Smiling Depression කියන්නේ?
Smiling Depression යනු පුද්ගලයෙකු බාහිරින් ඉතා සාමාන්ය, සතුටින් පිරුණු ජීවිතයක් ගත කරන බව පෙන්වමින්, අභ්යන්තරයෙන් දැඩි මානසික පීඩනයකින් පසුවන අවස්ථාවයි. ඔවුන් රැකියාවට යයි, මිතුරන් සමඟ කාලය ගත කරයි, පවුලේ වගකීම්ද මනාව ඉටු කරයි. එහෙත් ඔවුන් ඇතුළාන්තයෙන් මෙම රෝගී තත්ත්වයෙන් දැඩි ලෙස පීඩා විඳිති. ඔවුන් තමන්ගේ සැබෑ හැඟීම් සඟවාගෙන ලෝකයට පෙනෙන්නට “සන්තෝෂවත් මුහුණක්” පැළඳගෙන සිටීම මෙහි ඇති විශේෂත්වයයි.
බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මානසික රෝගයකින් පෙළෙන අයෙකු නිරන්තරයෙන් අඳුරු කාමරයකට වී අඬමින් සිටිය යුතු බවයි. නමුත් ඇත්තම කතාව නම්, ලෝකයේ සාර්ථකම සහ ජනප්රිය පුද්ගලයන් පවා මේ නිසා පීඩා විඳිනවා ඇත. තමන්ගේ දුක අන් අයට පෙන්වීමට ඇති බය හෝ සමාජය තමන් දෙස බලන ආකාරය පිළිබඳ ඇති චකිතය නිසා ඔවුන් මේ ව්යාජ සිනහව ආවරණයක් ලෙස තබා ගනී.
මෙය හඳුනා ගත හැකි ලක්ෂණ කිහිපයක්
Smiling Depression හඳුනා ගැනීම අසීරු වුවත්, එවැනි අයෙකු තුළින් පහත ලක්ෂණ දැකිය හැකිය:
- අධික ලෙස කාර්යබහුල වීම: තමන්ගේ සැබෑ වේදනාව අමතක කිරීමට ඔවුන් නිරන්තරයෙන් වැඩ වල නිරත වේ.
- අසීමිත පරිපූර්ණත්වය: සෑම දෙයක්ම දෝෂ රහිතව කිරීමට උත්සාහ කිරීම මගින් තමන්ගේ අභ්යන්තර මානසික ගිලන් බව වසා ගැනීමට ඔවුන් වෙහෙසෙයි.
- නින්ද සහ ආහාර රටාවේ වෙනස්කම්: බාහිරින් සන්සුන්ව සිටියත්, රාත්රියට නින්ද නොයාම හෝ ආහාර රුචියෙහි දැඩි වෙනස්කම් ඔවුන් අත්විඳියි.
- සැඟවුණු හීනමානය: “මම වැඩකට නැති කෙනෙක්” යන සිතුවිල්ල අභ්යන්තරයෙන් ඔවුන්ව නිරන්තරයෙන් දඩයම් කරයි.
මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වීමට හේතු
කෙනෙකු තමන්ගේ මානසික පීඩනය සඟවාගෙන සිටීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් බලපායි. විශේෂයෙන්ම ශ්රී ලංකාව වැනි රටවල මානසික සෞඛ්යය ගැන පවතින මත මීට ප්රධාන වේ. යමෙකු තමාට depression පවතින බව ප්රකාශ කළහොත්, සමාජය ඔහු දෙස අනුකම්පාවෙන් හෝ “දුර්වලයෙකු” ලෙස බැලීමට පෙළඹෙයි. එම “ලේබල්” එක වැදීමට ඇති බිය නිසා බොහෝ දෙනෙක් සිනහවෙන් තම දුක වසා ගනිති.
අනෙක් කරුණ නම් තම පවුලට හෝ ආදරණීයයන්ට බරක් වීමට ඇති අකමැත්තයි. “මගේ දුක කිව්වොත් ඔවුන් කලබල වෙයි” යන හැඟීම නිසා ඔවුන් තනිවම විඳවීමට තීරණය කරයි. විශේෂයෙන්ම පිරිමින් අතර මෙම තත්ත්වය බහුලව දක්නට ලැබේ. “පිරිමියෙක් වුණාම ශක්තිමත්ව ඉන්න ඕනේ” යන සමාජීය මතය නිසා ඔවුන් තම මානසික පීඩාව සඟවා ගනී.
සිනහවෙන් වැසුණු අවදානම
සාමාන්යයෙන් දැඩි ලෙස රෝගාතුර වූ අයෙකුට කිසිදු කාර්යයක් කිරීමට ශක්තියක් නැත. නමුත් මෙම විශේෂිත මානසික තත්ත්වයේ සිටින පුද්ගලයාට ඕනෑම දෙයක් සැලසුම් කිරීමට සහ ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය ශක්තිය ඉතිරිව පවතී. ඔවුන් හදිසියේම ජීවිතය නැති කරගත් විට සමාජය පුදුම වන්නේ ඒ නිසයි. “ඊයේත් හිනාවෙලා හිටපු කෙනා අද මෙහෙම කරගත්තෙ ඇයි?” යන්නට පිළිතුර වන්නේ ඔවුන් කාලයක් තිස්සේ ඉතා දක්ෂ ලෙස රංගනයක නිරත වීමයි.
සහනයක් ලබාගන්නේ කෙසේද?
ඔබත් මේ වැනි තත්ත්වයකින් පෙළෙනවා නම්, ඔබ මුලින්ම වටහා ගත යුතු දෙය නම් මෙය ලැජ්ජා විය යුතු කරුණක් නොවන බවයි.
- විවෘතව කතා කරන්න: ඔබට විශ්වාස කළ හැකි සමීපතමයෙකුට ඔබේ සැබෑ හැඟීම් පවසන්න.
- වෘත්තීය උපකාර: මනෝ උපදේශකයෙකු හෝ වෛද්යවරයෙකු හමුවීම අත්යවශ්ය වේ. නිවැරදි ප්රතිකාර මගින් ඕනෑම අයෙකුට නැවතත් සැබෑ සතුට අත්විඳිය හැකියි.
- සමාජ මාධ්ය සීමා කරන්න: අන් අයගේ ජීවිතවල “හොඳම රූප” සමඟ ඔබේ ජීවිතය සැසඳීමෙන් වැළකී සිටින්න.
ලෝකය දකින්නේ ඔබේ වෙස්මුහුණ පමණක් විය හැකිය, නමුත් ඔබට ඔබේ අභ්යන්තර කඳුළු හොඳින් පෙනේ. ඔබ depression සමඟ සටන් කරන කෙනෙක් නම්, මතක තබා ගන්න ඔබ තනි වී නැති බව. සිනහවකින් වේදනාව වැසීමෙන් සිදුවන්නේ එම පීඩනය තවත් දරුණු වීම පමණි. වෙස්මුහුණ ගලවා දමා උදව් ඉල්ලීම දුර්වලකමක් නොව, එය ඔබේ ජීවිතය ජය ගැනීමට ගන්නා අතිශය නිර්භීත පියවරකි. මනෝ උපදේශනයක් මගින් ඔබේ ජීවිතයේ අඳුරු මංපෙත් නැවත ආලෝකවත් කරගත හැකියි. ව්යාජ වෙස්මුහුණ ගලවා දමා සැබෑ හැඟීම්වලට ඉඩ දෙන්න; මන්දයත් ඔබේ මානසික සුවය ලෝකයට පෙන්වන ව්යාජ පෙනුමට වඩා දහස් වාරයක් වටිනා බැවිනි.
Read more about Depression:
