කාන්තාවකගේ ජීවිතයේ සෞඛ්යය, රූපලාවන්යය සහ මානසික සුවතාවය තීරණය කරන ප්රධානතම සාධකයක් වන්නේ ශරීරයේ හෝමෝන ක්රියාකාරිත්වයයි. අද වන විට ලාංකීය කාන්තාවන් අතර බහුලව කතාබහට ලක්වන මාතෘකාවක් බවට හෝමෝන අසමතුලිතතාවය (Hormonal Imbalance) පත්ව තිබේ.
බොහෝ දෙනෙකුට පවතින ලොකුම ගැටලුව වන්නේ, “මේ තත්ත්වය සදහටම සුව කළ හැකිද?” යන්නයි. මෙම ලිපියෙන් අප ඒ පිළිබඳව විද්යාත්මක මෙන්ම ප්රායෝගික පැහැදිලි කිරීමක් ඉදිරිපත් කරන්නෙමු.
හෝමෝන (Hormones) යනු මොනවාද?
සරලවම පැවසුවහොත් හෝමෝන (Hormones) යනු අපගේ රුධිරය හරහා අවයව වෙත පණිවිඩ රැගෙන යන “රසායනික පණිවිඩකරුවන්” (Chemical Messengers) වේ. අපගේ වර්ධනය, පරිවෘත්තීය ක්රියාවලිය (Metabolism), ප්රජනන පද්ධතිය සහ මනෝභාවය පාලනය කරන්නේ මේවා මගිනි.
ශරීරයේ හෝමෝන (Hormones) මට්ටම සුළු වශයෙන් හෝ වෙනස් වූ විට, එය මුළු ශරීරයේම ක්රියාකාරිත්වයට බලපෑම් කරයි. මෙය හරියට හරියටම පදම නොමැතිව උයන ලද ආහාරයක් වැනිය; එකම එක අමුද්රව්යයක් අඩු හෝ වැඩි වුවහොත් මුළු රසයම වෙනස් වේ.
හෝමෝන අසමතුලිතතාවයක (Hormonal Imbalance) රෝග ලක්ෂණ
ඔබ හෝමෝන අසමතුලිතතාවයකින් පෙළෙන්නේ දැයි හඳුනාගත හැකි ප්රධාන ලක්ෂණ කිහිපයකි:
- අක්රමවත් ඔසප් චක්රය: ඔසප් වීම ප්රමාද වීම හෝ මාස කිහිපයක් සිදු නොවීම.
- අධික ලෙස බර වැඩිවීම: ආහාර පාලනය කළත් බර අඩු කර ගැනීමට අපහසු වීම.
- මුහුණේ කුරුලෑ සහ අනවශ්ය රෝම වර්ධනය: විශේෂයෙන් නිකට සහ හකු ආශ්රිතව.
- කෙස් හැලීම: හිසකෙස් තුනී වීම සහ පළුදු වීම.
- අධික තෙහෙට්ටුව: ප්රමාණවත් නින්දක් ලැබුණත් දවස පුරා පවතින විඩාව.
- මානසික අවපීඩනය සහ කෝපය: හේතුවක් නොමැතිව සිතේ ඇතිවන නොසන්සුන් බව.
මෙය සුව කළ හැකිද?
මෙයට කෙටි පිළිතුර වන්නේ “ඔව්, බොහෝ අවස්ථාවලදී මෙය පාලනය කරමින් සාමාන්ය ජීවිතයක් ගත කිරීමට හැකි මට්ටමට සුව කළ හැකිය” යන්නයි.
නමුත් මෙහිදී “සුව කිරීම” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ක්ෂණිකව පෙති කිහිපයක් බී සුව කරගැනීම නොවේ. හෝමෝන අසමතුලිතතාවය යනු රෝගයකට වඩා ඔබේ ශරීරය ලබා දෙන සංඥාවකි. එම සංඥාව තේරුම් ගෙන ජීවන රටාවේ වෙනසක් කිරීමෙන් මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම ජය ගත හැකිය.
හෝමෝන සමතුලිත කරගැනීමට ඔබට කළ හැකි දේ
1. පෝෂණය සහ ආහාර රටාව (The Power of Nutrition)
ඔබ ගන්නා ආහාර හෝමෝන (Hormones) නිෂ්පාදනයට සෘජුවම බලපායි.
- සීනි සහ පිරිපහදු කළ පිටි කෑම අවම කරන්න: මේවා ඉන්සියුලින් (Insulin) හෝමෝනය අසමතුලිත කර බර වැඩි වීමට සහ PCOD වැනි තත්ත්වයන්ට මග පාදයි.
- ප්රෝටීන් බහුල ආහාර: බිත්තර, මස්, මාළු සහ පරිප්පු වැනි ආහාර ඔබේ ආහාර වේලට එක් කරගන්න.
- ගුණදායක මේදය (Healthy Fats): අලිගැටපේර, රටකජු, තල සහ පොල්තෙල් මගින් හෝමෝන නිෂ්පාදනයට අවශ්ය පදනම ලබා දෙයි.
2. ක්රියාශීලී දිවිය (Exercise)
ව්යායාම කිරීම යනු බර අඩු කර ගැනීම සඳහා පමණක් කරන දෙයක් නොවේ. දිනකට විනාඩි 30ක් වේගයෙන් ඇවිදීම හෝ යෝග ව්යායාම කිරීම (Yoga) මගින් සිරුරේ ස්වභාවිකවම හෝමෝන (Hormones) සමතුලිත වේ. විශේෂයෙන්ම මානසික ආතතිය අඩු කරන “එන්ඩොර්ෆින්” වැනි හෝමෝන නිපදවීමට ව්යායාම උපකාරී වේ.
3. මානසික ආතතිය පාලනය (Stress Management)
අද කාලයේ හෝමෝන අසමතුලිත (Hormonal Imbalance) වීමට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ “කෝටිසෝල්” (Cortisol) හෙවත් Stress හෝමෝනයයි. ඔබ නිරන්තරයෙන් ආතතියෙන් සිටී නම්, ඔබේ ප්රජනන හෝමෝන නිසි ලෙස ක්රියා නොකරයි. භාවනා කිරීම, පොතක් කියවීම හෝ ප්රියජනක විනෝදාංශයක නිරත වීම මෙයට විසඳුමකි.
4. සුවදායක නින්ද (Sleep Quality)
රාත්රී 10 සිට අලුයම 2 දක්වා කාලය තුළ ශරීරයේ බොහෝ හෝමෝන ප්රතිසංස්කරණය වේ. ඔබ ප්රමාණවත් නින්දක් නොලබන්නේ නම්, ඔබ කොතරම් බෙහෙත් ගත්තත් ප්රතිඵලයක් නොලැබෙනු ඇත. අවම වශයෙන් පැය 7-8 ක සුවබර නින්දක් අත්යවශ්ය වේ.
වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය ද?
සමහර අවස්ථාවලදී ජීවන රටාව වෙනස් කිරීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. පහත සඳහන් රෝගී තත්ත්වයන් නිසා හෝමෝන ගැටලු ඇතිවිය හැක:
- PCOS (Polycystic Ovary Syndrome): මෙහිදී වෛද්ය උපදෙස් මත ඖෂධ ලබා ගැනීම අත්යවශ්ය වේ.
- තයිරොයිඩ් ග්රන්ථියේ ගැටලු (Thyroid Issues): තයිරොක්සින් හෝමෝනය අඩුවීම හෝ වැඩිවීම නිසා මුළු ශරීරයම අඩපණ විය හැක.
- ආර්තවහරණය (Menopause): වයස අවුරුදු 45-50 සීමාවේ පසුවන කාන්තාවන්ගේ ස්වභාවිකවම හෝමෝන වෙනස් වේ.
ඔබට අධික ලෙස රෝග ලක්ෂණ පවතී නම්, සුදුසුකම් ලත් ප්රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකු හෝ අන්තරාසර්ග විද්යාඥයෙකු (Endocrinologist) හමුවී හෝමෝන පරීක්ෂණයක් (Hormone Profile Test) සිදු කරගන්න.
අපේ දේශීය ක්රම සහ අත්බෙහෙත්
ශ්රී ලාංකික අපට උරුම වූ ආයුර්වේද වෛද්ය ක්රමය තුළ හෝමෝන සමතුලිත කිරීමට විශාල සහයෝගයක් ලැබේ.
- එළවළු සහ පලා වර්ග: ගොටුකොළ, මුරුංගා වැනි දෑ හෝමෝන පාලනයට ඉතා ගුණදායකය.
- කුළුබඩු: කහ, ඉඟුරු සහ කුරුඳු රුධිරයේ සීනි මට්ටම පාලනය කරමින් හෝමෝන ක්රියාකාරිත්වය ක්රමවත් කරයි.
- උළුහාල්: කාන්තා හෝමෝන ක්රියාකාරිත්වයට උළුහාල් පානය හෝ ආහාරයට එක් කරගැනීම ඉතා යෝග්ය බව පැවසේ.
හෝමෝන අසමතුලිතතාවය යනු බිය විය යුතු දෙයක් නොවේ. එය ඔබේ ශරීරය විසින් ඔබට ලබා දෙන “අනතුරු ඇඟවීමකි”. ඔබ ඔබේ ආහාර වේල, නින්ද, සහ මානසික සුවතාවය ගැන මීට වඩා සැලකිලිමත් වන්නේ නම්, කිසිදු සැකයකින් තොරව මෙම තත්ත්වය සුව කරගෙන වඩාත් සුවදායක සහ සුන්දර ජීවිතයක් ගත කළ හැකිය.
මතක තබා ගන්න, ඔබ ඔබේ ශරීරයට ආදරය කරන විට, ඔබේ ශරීරයද ඔබට පෙරළා ආදරය කරනු ඇත!
ඔබට මේ සම්බන්ධයෙන් පෞද්ගලික ගැටලු හෝ අත්දැකීම් තිබේද? පහතින් Comment කරන්න. එසේත් නැතිනම් මේ පිළිබඳව වැඩිදුර පරීක්ෂණයක් කරගැනීමට අවශ්ය වෛද්යවරයෙකු ගැන දැන ගැනීමට අවශ්යද? අප හා සම්බන්ධ වන්න, අපි උදව් කිරීමට සූදානම්.
